Examkin

Soru

Zorluk: ZorKamu Tercihi Teorisi

Kamu Tercihi Teorisi (Public Choice) çerçevesinde; dar kapsamlı çıkar gruplarının kendi lehlerine olan düzenlemeler (teşvik, kota, gümrük koruması gibi) için yürüttükleri faaliyetler sonucunda toplumsal kaynakların verimsiz alanlara transfer edilmesi bir 'hükümet başarısızlığı' olarak değerlendirilir. Bu süreçte, söz konusu politikalardan olumsuz etkilenen çok daha geniş seçmen kitlelerinin, bu kararları durdurmak için örgütlü bir muhalefet sergilememesini açıklayan temel iktisadi mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Politika yapıcıların 'oy ticareti' (logrolling) mekanizması aracılığıyla tüm seçmen gruplarının refahını ortak bir paydada maksimize etmeye çalışması.
  2. Düzenlemeden elde edilecek faydaların küçük bir grupta yoğunlaşmasına karşın, maliyetlerin geniş kitlelere kişi başı ihmal edilebilir düzeyde dağılması ve bu durumun seçmenlerde 'rasyonel ilgisizlik' yaratması.Cevap
  3. C
    Bürokratların bütçe maksimizasyonu davranışı sonucunda, kamu hizmetlerinin marjinal faydasının marjinal maliyetine tam eşit olduğu noktada arz edilmesi.
  4. D
    Seçmenlerin 'rasyonel beklentiler' varsayımı altında, uygulanan politikaların enflasyonist etkilerini önceden tahmin ederek reel tüketimlerini değiştirmemesi.
  5. E
    Siyasal piyasada tam rekabet şartlarının sağlanması ve dışsallıkların piyasa mekanizması tarafından kendiliğinden içselleştirilmesi.

Cevap

Faydaların yoğunlaşması ve maliyetlerin yaygınlaşması sonucunda oluşan rasyonel ilgisizlik durumu
Doğru yanıt olan seçenek, kamu tercihi literatüründeki temel bir paradoksu açıklar: Bir politika (örneğin tekstil kotası) tekstil üreticilerine milyonlar kazandırırken (yoğunlaşmış fayda), her bir tüketicinin giyim harcamasını sadece birkaç kuruş artırır (yaygınlaşmış maliyet). Bu durumda üreticiler lobi için örgütlenirken, tüketiciler bu değişikliği fark etmez veya karşı çıkmaya değecek kadar büyük bir kayıp görmezler. Bu 'rasyonel ilgisizlik' (rational ignorance) durumu, hükümetlerin verimsiz transfer politikalarını sürdürebilmesinin temel iktisadi gerekçesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Çıkar gruplarının motivasyonu analiz edilir.
Belirli bir kota veya teşvikten yararlanan az sayıdaki üretici, kişi başına çok yüksek bir 'rant' elde edeceği için lobi faaliyetlerine büyük kaynak ayırır.
Yoğunlaşmış fayda (concentrated benefits), kolektif eylem için güçlü bir teşvik yaratır.
2
Seçmen kitlesinin motivasyonu analiz edilir.
Politikanın toplam maliyeti yüksek olsa da milyonlarca seçmene bölündüğünde, tek bir seçmenin ödediği ek vergi veya fiyat artışı (örneğin 1 TL) çok küçüktür.
Yaygınlaşmış maliyet (diffuse costs), bireysel muhalefetin getirisini düşürür.
3
Rasyonel ilgisizlik (rational ignorance) kavramı uygulanır.
Seçmen, bu politikayı öğrenmek ve durdurmak için harcayacağı zaman ve emeği (maliyet), elde edeceği küçük tasarruftan (fayda) daha yüksek bulur.
Bilgi edinmenin marjinal maliyetinin, bilgisiz kalmanın marjinal maliyetinden yüksek olması durumunda rasyonel birey bilgisiz kalmayı seçer.
4
Hükümet başarısızlığı sonucu ortaya konur.
Siyasetçiler, örgütlü azınlığın desteğini almak için sessiz çoğunluğun aleyhine olan verimsiz politikaları onaylar.
Asimetrik çıkar yapısı, siyasal piyasada refah kaybına yol açan kararların alınmasına neden olur.

Anahtar Kavram

Yoğunlaşmış Fayda - Yaygınlaşmış Maliyet Asimetrisi ve Rasyonel İlgisizlik

İpuçları

1
Bilgi edinmenin bir maliyeti olduğunu ve bu maliyetin olası kazançtan yüksek olduğu durumları düşünün.
2
Bir karardan 10 kişi 1'er milyon TL kazanırken, 80 milyon kişi 1'er TL kaybediyorsa kim daha çok ses çıkarır?

Daha Fazla Pratik

Niskanen'in bürokrasi modeli ile kamu tercihi teorisindeki siyasetçi davranışlarını karşılaştıran sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Kamu Tercihi Teorisi

Bu konudan daha fazla soru