Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorPiyasa Dengesi ve Denge Fiyatı

Bir malın talep fonksiyonu Qd=300−2PQ_d = 300 - 2P ve arz fonksiyonu Qs=−60+4PQ_s = -60 + 4P olarak belirlenmiştir. Hükümet, tüketicileri korumak amacıyla piyasada P=50P = 50 seviyesinde bir tavan fiyat uygulaması başlatmıştır. Uygulama devam ederken, tüketicilerin zevk ve tercihlerinin bu mal lehine değişmesi sonucu talep miktarının her fiyat düzeyinde 60 birim artmasına karşın, üretim maliyetlerindeki bir düşüş nedeniyle arz fonksiyonu Qs=−20+4PQ_s = -20 + 4P şeklinde güncellenmiştir. Buna göre, yeni piyasa koşulları altında uygulanan tavan fiyat politikasının yol açacağı kıtlık (talep fazlası) miktarı kaç birimdir?

  1. A
    20
  2. B
    60
  3. 80Cevap
  4. D
    100
  5. E
    120

Cevap

Yeni piyasa koşullarında tavan fiyatın yol açacağı kıtlık miktarı 80 birimdir.
Hükümetin belirlediği 50 TL'lik tavan fiyat, hem orijinal hem de yeni piyasa dengesinin altında kaldığı için bağlayıcıdır. Talep eğrisinin 60 birim sağa kaymasıyla oluşan yeni talep fonksiyonu (Qd=360−2PQ_d = 360 - 2P) ile teknolojik gelişme/maliyet düşüşü sonrası güncellenen arz fonksiyonunun (Qs=−20+4PQ_s = -20 + 4P) bu fiyat düzeyindeki değerleri farkı alındığında 80 birimlik bir talep fazlası oluştuğu görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç denge fiyatını bulma ve tavan fiyatın bağlayıcılığını kontrol etme
300−2P=−60+4P⇒360=6P⇒P=60300 - 2P = -60 + 4P \Rightarrow 360 = 6P \Rightarrow P = 60. Tavan fiyat 50<6050 < 60 olduğu için bağlayıcıdır.
Tavan fiyatın piyasada bir etki yaratması için denge fiyatının altında olması gerekir.
2
Talep ve arz fonksiyonlarını güncelleme
Yeni Talep: Qd2=(300−2P)+60=360−2PQ_{d2} = (300 - 2P) + 60 = 360 - 2P. Yeni Arz: Qs2=−20+4PQ_{s2} = -20 + 4P.
Zevk ve tercihlerdeki artış talep eğrisini sağa kaydırırken, maliyet düşüşü arz eğrisini sağa kaydırır.
3
Tavan fiyat düzeyinde (P=50P = 50) yeni talep edilen ve arz edilen miktarları hesaplama
Qd2=360−2(50)=260Q_{d2} = 360 - 2(50) = 260 birim. Qs2=−20+4(50)=180Q_{s2} = -20 + 4(50) = 180 birim.
Piyasada gerçekleşen işlem miktarını ve dengesizliği bulmak için regüle edilmiş fiyat fonksiyonlara uygulanır.
4
Kıtlık (talep fazlası) miktarını belirleme
Kıtlık=Qd−Qs=260−180=80Kıtlık = Q_d - Q_s = 260 - 180 = 80 birim.
Tavan fiyatın altında talep edilen miktarın arz edilen miktarı aşması sonucu oluşan fark kıtlığı temsil eder.

Anahtar Kavram

Bağlayıcı Tavan Fiyat ve Fonksiyonel Kaymalar Altında Piyasa Dengesizliği

İpuçları

1
Tavan fiyat uygulaması varken piyasadaki kıtlığı bulmak için o fiyat düzeyindeki talep miktarından arz miktarını çıkarmalısınız.
2
Talep miktarının her fiyat düzeyinde 60 birim artması, talep fonksiyonuna +60 sabitinin eklenmesi anlamına gelir.
3
Yeni talep fonksiyonunda P=50P=50 koyarak 260 değerini, güncel arz fonksiyonunda P=50P=50 koyarak 180 değerini bulmalısınız.

Daha Fazla Pratik

Aynı piyasa koşullarında hükümetin tavan fiyat yerine P=70P = 70 seviyesinde bir taban fiyat uygulaması durumunda oluşacak stok fazlasını hesaplayarak bilginizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Piyasa Dengesi ve Denge Fiyatı

Bu konudan daha fazla soru