Soru

Zorluk: Çok zorPiyasa Dengesi ve Denge Fiyatı

Bir malın talep fonksiyonu Qd=4002PQ_d = 400 - 2P ve arz fonksiyonu Qs=80+2PQ_s = -80 + 2P olarak verilmiştir. Hükümet, piyasada üreticileri desteklemek amacıyla 140140 TL düzeyinde bir taban fiyat (PtabanP_{taban}) uygulaması başlatmıştır. Bir süre sonra, tüketicilerin gelirindeki artışla birlikte talep fonksiyonu Qd=4802PQ_d' = 480 - 2P şeklinde güncellenirken; üretim maliyetlerindeki düşüş ve teknolojik ilerleme sonucunda arz fonksiyonu Qs=40+2PQ_s' = -40 + 2P halini almıştır. Hükümetin 140140 TL'lik taban fiyat politikasını değiştirmeden sürdürdüğü varsayıldığında, yeni piyasa koşullarında oluşacak arz fazlası (stok fazlası) kaç birimdir?

  1. A
    20
  2. 40Cevap
  3. C
    60
  4. D
    80
  5. E
    0

Cevap

Yeni piyasa koşullarında, 140 TL taban fiyat düzeyinde 40 birimlik bir arz fazlası oluşur.
Yeni piyasa koşullarında serbest denge fiyatı 130130 TL olarak hesaplanmıştır. Hükümetin uyguladığı 140140 TL'lik taban fiyat, bu denge fiyatının üzerinde olduğu için bağlayıcıdır. 140140 TL fiyat seviyesinde üreticiler piyasaya 240240 birim mal sunmak isterken, tüketiciler sadece 200200 birim talep etmektedir. Bu durum, aradaki 4040 birimlik farkın arz fazlası olarak piyasada kalmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Yeni serbest piyasa denge fiyatının (PP^*) hesaplanması.
4802P=40+2P4P=520P=130480 - 2P = -40 + 2P \Rightarrow 4P = 520 \Rightarrow P^* = 130 TL.
Mevcut arz ve talep kaymaları sonrası piyasanın kendi kendine oluşacak denge fiyatını belirlemek gerekir.
2
Taban fiyatın (Ptaban=140P_{taban} = 140 TL) bağlayıcılığının kontrol edilmesi.
Ptaban(140)>P(130)P_{taban} (140) > P^* (130) olduğu için taban fiyat bağlayıcıdır.
Taban fiyat, piyasa dengesinin üzerinde belirlendiği sürece piyasada arz fazlasına yol açan bağlayıcı bir kısıttır.
3
Taban fiyat düzeyinde yeni arz ve talep miktarlarının hesaplanması.
Qd=4802(140)=200Q_d' = 480 - 2(140) = 200 birim; Qs=40+2(140)=240Q_s' = -40 + 2(140) = 240 birim.
Hükümetin belirlediği fiyat düzeyinde tüketicilerin ne kadar almak istediği ve üreticilerin ne kadar satmak istediği bulunmalıdır.
4
Arz fazlasının (Surplus) hesaplanması.
QsQd=240200=40Q_s' - Q_d' = 240 - 200 = 40 birim.
Arz edilen miktarın talep edilen miktarı aşan kısmı stok/arz fazlasını oluşturur.

Anahtar Kavram

Tam Rekabet Piyasasında Eş Anlı Arz-Talep Kaymaları ve Bağlayıcı Taban Fiyat Uygulaması

İpuçları

1
Öncelikle her iki fonksiyonun da değiştiğini dikkate alarak yeni piyasa denge fiyatını bulun.
2
Bulduğunuz yeni denge fiyatını (130130 TL), mevcut taban fiyat (140140 TL) ile karşılaştırarak politikanın hala etkili olup olmadığını kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

Talep esnekliğinin arz fazlası üzerindeki etkisini analiz etmek için fonksiyon eğimlerini değiştirerek benzer bir senaryo kurgulayabilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla