Soru

Zorluk: OrtaFaktör Piyasasında Eksik Rekabet ve Monopolcü Sömürü

Bir firmanın ürün piyasasında monopol (tekel) gücüne sahip olduğu, ancak faktör piyasasında (işgücü) tam rekabet koşullarında faaliyet gösterdiği varsayılmaktadır. Bu firmanın kâr maksimizasyonunu sağlayan denge düzeyinde; marjinal ürün değeri (VMPVMP) ile marjinal ürün hasılatı (MRPMRP) arasında ortaya çıkan pozitif fark aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?

  1. Monopolcü sömürüCevap
  2. B
    Monopsoncu sömürü
  3. C
    Ekonomik rant
  4. D
    Pareto etkin dağılım
  5. E
    Transfer kazancı

Cevap

Ürün piyasasında monopol gücü olan ancak faktör piyasasında rekabetçi olan bir firmada VMPVMP ile MRPMRP arasındaki fark monopolcü sömürüdür.
Doğru cevap, firmanın ürün piyasasında sahip olduğu monopol gücü nedeniyle marjinal ürün değerinin (VMPVMP), marjinal ürün hasılatından (MRPMRP) büyük olması durumunu ifade eden sömürü türüdür. Firma faktör piyasasında tam rekabetçi olduğu için işçiye MRPMRP kadar ödeme yapar (w=MRPw = MRP), ancak işçinin ekonomiye kattığı gerçek değer VMPVMP olduğu için aradaki fark monopolcü sömürü olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Piyasa koşullarını analiz etme
Ürün piyasasında monopol: P>MRP > MR; Faktör piyasasında tam rekabet: MFC=wMFC = w.
Sömürünün kaynağını belirlemek için firmanın hangi piyasada güç sahibi olduğunu anlamak gerekir.
2
Faktör dengesi koşulunu kurma
MRP=MFCMRP = MFC (Burada MRP=wMRP = w).
Kâr maksimizasyonu yapan firma, marjinal ürün hasılatını marjinal faktör maliyetine eşitleyecek kadar işçi çalıştırır.
3
VMP ve MRP karşılaştırması yapma
VMP=P×MPVMP = P \times MP ve MRP=MR×MPMRP = MR \times MP. P>MRP > MR olduğu için VMP>MRPVMP > MRP olur.
Ürün piyasasındaki monopol gücü, malın fiyatını marjinal gelirin üzerine çıkardığı için marjinal ürün değeri de marjinal ürün hasılatından büyük olur.
4
Kavramsal tanımlama
VMPMRP=Monopolcu¨ So¨mu¨ru¨VMP - MRP = \text{Monopolcü Sömürü}.
Literatürde ürün piyasasındaki eksik rekabetten kaynaklanan bu verimlilik-ödeme farkı bu isimle anılır.

Anahtar Kavram

Faktör Piyasasında Sömürü Türleri

Daha Fazla Pratik

Hem ürün hem de faktör piyasasında eksik rekabetin olduğu durumda 'Toplam Sömürü'nün nasıl hesaplandığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla