Soru

Zorluk: OrtaPara Çarpanı Formülü ve Belirleyenleri

Para yaratma süreci içerisinde hanehalkının likidite tercihlerini yansıtan nakit tercih oranının (cc) yükselmesi ve eş zamanlı olarak ticari bankaların ihtiyat saikiyle daha fazla likidite tutarak serbest rezerv oranını (ee) artırması durumunda, diğer değişkenler sabitken para çarpanı (mm) üzerindeki nihai etki aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Para çarpanı azalır.Cevap
  2. B
    Para çarpanı artar.
  3. C
    Nakit tercih oranındaki artış çarpanı artırırken, serbest rezerv oranındaki artış çarpanı azaltır.
  4. D
    Para çarpanı değişmez, sadece parasal tabanın bileşimi değişir.
  5. E
    Para çarpanı sadece zorunlu karşılık oranına (rr) bağlı olduğundan bu değişimlerden etkilenmez.

Cevap

Para çarpanı azalır.
Para çarpanı formülü olan m=1+cc+r+em = \frac{1+c}{c+r+e} ifadesinde, nakit tercih oranı (cc) ve serbest rezerv oranı (ee) paydada yer alan sızıntı kalemleridir. Ekonomik birimlerin bankacılık sistemi dışına nakit çıkarması veya bankaların atıl rezerv tutması, çarpan etkisini zayıflatarak para çarpanının azalmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Para çarpanı formülünü tanımlama
m=1+cc+r+em = \frac{1 + c}{c + r + e}
Değişkenlerin çarpan üzerindeki etkisini matematiksel olarak görmek için standart formül kullanılır.
2
Nakit tercih oranındaki (cc) artışın etkisini analiz etme
mc<0\frac{\partial m}{\partial c} < 0 (Çarpan azalır)
Hanehalkı daha fazla nakit tuttuğunda, mevduat genişlemesi yoluyla yaratılabilecek kaydi para miktarı azalır (sızıntı artar).
3
Serbest rezerv oranındaki (ee) artışın etkisini analiz etme
me<0\frac{\partial m}{\partial e} < 0 (Çarpan azalır)
Bankalar topladıkları mevduatın daha büyük bir kısmını rezerv olarak tutup kredi vermediklerinde para yaratma süreci yavaşlar.
4
Nihai sonucu belirleme
Toplam sızıntıların artması sonucu para çarpanı (mm) değeri küçülür.
Her iki değişkenin de (cc ve ee) paydadaki artış etkisi çarpanı aşağı çeker.

Anahtar Kavram

Para çarpanı, parasal sızıntı oranları (c,r,ec, r, e) ile ters orantılıdır.

İpuçları

1
Para çarpanı formülündeki payda kısmında hangi değişkenlerin yer aldığını hatırlayın.
2
Nakit tercih oranı (cc) ve serbest rezerv oranı (ee), bankacılık sistemi için birer 'sızıntı' niteliğindedir.
3
Sistemden dışarı çıkan her bir birim (nakit veya atıl rezerv), bankaların tekrar kredi verme kapasitesini düşürür; bu da çarpanı küçültür.

Daha Fazla Pratik

Nakit tercih oranının (cc) artması durumunda Merkez Bankası'nın para arzını sabit tutmak için zorunlu karşılık oranlarını (rr) nasıl değiştirmesi gerektiğini düşünün.

Alternatif Yöntem

Sızıntı Yaklaşımı: Toplam sızıntı oranını s=c+r+es = c + r + e olarak düşünürsek, sızıntıların artması (hem cc hem ee artışı) her zaman çarpanı (mm) küçültecektir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla