Soru

Zorluk: OrtaTüketici Dengesi (Fayda Maksimizasyonu)

Bir tüketicinin XX ve YY malları üzerindeki tercihleri U(X,Y)=X0,25Y0,75U(X, Y) = X^{0,25} \cdot Y^{0,75} fayda fonksiyonu ile temsil edilmektedir. XX malının birim fiyatı 1010 TL, YY malının birim fiyatı 2020 TL ve tüketicinin toplam bütçesi 800800 TL'dir. Buna göre, faydasını maksimize etmek isteyen bu tüketici denge noktasında YY malından kaç birim tüketmelidir?

  1. A
    10
  2. B
    20
  3. 30Cevap
  4. D
    40
  5. E
    50

Cevap

Tüketici, faydasını maksimize etmek için YY malından 3030 birim tüketmelidir.
Cobb-Douglas tipi bir fayda fonksiyonunda (U=XaYbU = X^a Y^b), tüketicinin faydasını maksimize eden harcama dağılımı üslerle doğru orantılıdır. YY malının üssü 0,750,75 ve toplam üs 1,01,0 olduğu için bütçenin %75'i (600600 TL) YY malına ayrılır. 2020 TL birim fiyatı üzerinden bu bütçeyle 3030 birim YY malı tüketilmesi dengeyi sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Fayda fonksiyonunun türünü ve özelliklerini belirleme
Cobb-Douglas tipi fayda fonksiyonu: U(X,Y)=XaYbU(X, Y) = X^a \cdot Y^b
Cobb-Douglas fonksiyonlarında her malın bütçe içindeki payı, o malın üssünün üsler toplamına oranına eşittir.
2
YY malı için bütçe payını hesaplama
Y bu¨tc¸e payı=ba+b=0,750,25+0,75=0,75Y \text{ bütçe payı} = \frac{b}{a+b} = \frac{0,75}{0,25 + 0,75} = 0,75
YY malına ayrılacak toplam parayı bulmak için bütçe içindeki oranını bilmemiz gerekir.
3
YY malına ayrılan toplam harcamayı hesaplama
800 TL×0,75=600 TL800 \text{ TL} \times 0,75 = 600 \text{ TL}
Toplam bütçenin %75'inin YY malına harcanması gerektiğini belirledik.
4
YY malı miktarını birim fiyat üzerinden bulma
Y=600 TL20 TL/Birim=30 birimY = \frac{600 \text{ TL}}{20 \text{ TL/Birim}} = 30 \text{ birim}
Harcama tutarı birim fiyata bölünerek denge miktarına ulaşılır.

Anahtar Kavram

Cobb-Douglas Fayda Fonksiyonu ve Bütçe Payı İlişkisi

İpuçları

1
Cobb-Douglas tipi fonksiyonlarda mallara ayrılan bütçe miktarı, o malın fonksiyon üzerindeki üssü ile orantılıdır.
2
YY malına harcanan toplam tutarı bulmak için toplam geliri YY malının üssü (0,750,75) ile çarpın.
3
800 TL×0,75=600 TL800 \text{ TL} \times 0,75 = 600 \text{ TL} harcamayı YY malının fiyatı olan 2020 TL'ye böldüğünüzde sonuca ulaşırsınız.

Daha Fazla Pratik

Bütçe ve fiyatlar sabitken üslerin yer değiştirmesi durumunda tüketim miktarlarının nasıl değişeceğini analiz edin.

Alternatif Yöntem

Marjinal faydaların fiyatlara oranı (MUX/PX=MUY/PYMU_X / P_X = MU_Y / P_Y) denklik şartı kullanılarak da çözülebilir: MUX=0,25X0,75Y0,75MU_X = 0,25 X^{-0,75} Y^{0,75} ve MUY=0,75X0,25Y0,25MU_Y = 0,75 X^{0,25} Y^{-0,25} değerleri oranlandığında Y3X=1020Y=1,5X\frac{Y}{3X} = \frac{10}{20} \Rightarrow Y = 1,5X ilişkisi bulunur. Bütçe kısıtı 10X+20Y=80010X + 20Y = 800 denkleminde XX yerine Y/1,5Y/1,5 yazılarak 3030 sonucuna gidilir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla