Kamu Tercihi Teorisi () çerçevesinde gerçekleştirilen 'siyasal piyasa' analizlerine göre; seçmenler, politikacılar ve bürokratların davranışları ile bu aktörler arasındaki etkileşimlerin kamu kesimi büyüklüğü üzerindeki etkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Siyasal piyasada bürokratların bütçe maksimizasyonu eğilimi ile politikacıların logrolling (oy ticareti) uygulamaları birleştiğinde, kamu kesimi optimal düzeyin ötesinde genişleyerek devlet başarısızlığına yol açar.Cevap
- BNiskanen'in bürokrasi modeline göre; bürokratlar, kamu hizmetlerini minimum maliyetle sunarak toplumsal refahı maksimize etmeyi ve bütçe disiplinini sağlamayı hedeflerler.
- CVergi oranlarının düşürülmesinin vergi hasılatını artıracağı ve bu sayede bütçe açıklarının kendiliğinden kapanacağı varsayımıyla devlet müdahalesinin sınırlandırılması savunulur.
- DEnflasyonun her zaman ve her yerde parasal bir olgu olduğu görüşünden hareketle, para arzı artışının üretim artışıyla sınırlandırılması yoluyla siyasal istikrarsızlık engellenmelidir.
- EMedyan seçmen teoremi uyarınca; politikacılar seçim kazanmak için ideolojik uçlarda yer alan azınlık grupların taleplerine odaklanarak bütçe harcamalarını bu yönde şekillendirirler.
Cevap
Siyasal piyasadaki aktörlerin (bürokrat ve politikacı) rasyonel çıkar maksimizasyonu çabaları, kamu bütçesinin Pareto optimal düzeyin üzerine çıkmasına ve kamu kesiminin aşırı büyümesine (devlet başarısızlığı) neden olur.
Kamu Tercihi Teorisi'ne göre, siyasal alandaki aktörler (homo economicus) toplumsal refahı değil kendi çıkarlarını düşünürler. Niskanen'in bürokrasi modelinde bürokratlar bütçelerini büyüterek prestij ve güç kazanmaya çalışırken, politikacılar logrolling (oy ticareti) ile birbirlerinin maliyetli projelerini onaylatırlar. Bu durum, kamu kesiminin toplumsal ihtiyacın ötesinde büyümesiyle (devlet başarısızlığı) sonuçlanır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Siyasal Piyasa Analizi ve Devlet Başarısızlığı
Daha Fazla Pratik
Bürokrasi modelinin toplumsal refah kaybına (deadweight loss) nasıl yol açtığını grafiksel olarak incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s