Soru

Zorluk: OrtaFaktör Piyasasında Eksik Rekabet ve Monopolcü Sömürü

Faktör piyasasında tam rekabet koşulları altında (fiyat kabullenici olarak) emek istihdam eden, ancak ürettiği malın satışında monopol (tekel) gücüne sahip olan bir firmanın "monopolcü sömürüye" yol açmasının temel iktisadi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Ürün piyasasında denge noktasında fiyatın marjinal hasılattan büyük olması (P>MRP > MR)Cevap
  2. B
    Faktör piyasasında marjinal faktör maliyetinin piyasa ücretinden yüksek olması (MFCL>WMFC_L > W)
  3. C
    İşçiye emeğinin marjinal ürün hasılatından (MRPLMRP_L) daha düşük bir ücret ödenmesi
  4. D
    Emeğin marjinal ürün değerinin (VMPLVMP_L) marjinal ürün hasılatına (MRPLMRP_L) eşit olması
  5. E
    Firmanın karşılaştığı işgücü arz eğrisinin pozitif eğimli olması

Cevap

Ürün piyasasında denge noktasında fiyatın marjinal hasılattan büyük olması (P>MRP > MR)
Doğru yanıt olan seçenek, monopolcü sömürünün kökenini tam olarak açıklar. Bir firma ürün piyasasında monopol ise, ürettiği malın fiyatı (PP) her zaman marjinal hasılatından (MRMR) büyüktür. Bu durum, emeğin fiziksel verimliliğinin piyasa fiyatıyla çarpımı olan VMPLVMP_L değerinin, marjinal hasılatla çarpımı olan MRPLMRP_L değerinden büyük olmasına neden olur. Firma faktör piyasasında rekabetçi olduğu için işçiye W=MRPLW = MRP_L kadar ödeme yapar; ancak işçinin yarattığı değer VMPLVMP_L olduğu için aradaki fark monopolcü sömürüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Emeğin Marjinal Ürün Değeri (VMPLVMP_L) ve Marjinal Ürün Hasılatı (MRPLMRP_L) arasındaki ilişkiyi kurmak
VMPL=P×MPLVMP_L = P \times MP_L ve MRPL=MR×MPLMRP_L = MR \times MP_L
Monopolcü sömürü, emeğin topluma sağladığı katkı (VMPLVMP_L) ile firmaya sağladığı katkı (MRPLMRP_L) arasındaki farktan kaynaklanır.
2
Ürün piyasasındaki monopol gücünün etkisini analiz etmek
Monopolcü firma için P>MRP > MR olduğu için VMPL>MRPLVMP_L > MRP_L olur.
Tam rekabette P=MRP = MR iken, monopolde firma daha fazla satmak için fiyatı düşürmek zorundadır, bu da marjinal hasılatın fiyattan küçük kalmasına neden olur.
3
Faktör piyasası dengesini belirlemek
Firma faktör piyasasında tam rekabetçi olduğu için W=MRPLW = MRP_L düzeyinde işçi çalıştırır.
Kar maksimizasyonu yapan firma, son işçinin maliyeti (WW) kendisine sağladığı hasılata (MRPLMRP_L) eşit olana kadar istihdam yapar.
4
Sömürü miktarını tanımlamak
Monopolcü Sömürü = VMPLMRPLVMP_L - MRP_L
İşçi, yarattığı değerin (VMPLVMP_L) tamamını alamaz, sadece firmaya getirdiği ek hasılat (MRPL=WMRP_L = W) kadar ücret alır.

Anahtar Kavram

Monopolcü sömürü, ürün piyasasında eksik rekabetin (P > MR) bir sonucu olarak emeğin marjinal ürün değerinin marjinal ürün hasılatından büyük olmasıdır.

İpuçları

1
Monopolcü sömürünün kaynağı, firmanın sattığı ürün üzerindeki fiyat belirleme gücüdür.
2
VMPLVMP_L ve MRPLMRP_L formüllerini hatırlayın: Fiyat (PP) ve Marjinal Hasılat (MRMR) arasındaki fark bu iki değeri nasıl etkiler?
3
Eğer firma malını tam rekabet piyasasında satsaydı P=MRP = MR olurdu ve sömürü oluşmazdı. Monopolde ise P>MRP > MR ilişkisi sömürünün temelidir.

Daha Fazla Pratik

İki yanlı tekel (bilateral monopol) durumunda sömürünün nasıl değişebileceğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla