Soru

Zorluk: OrtaParasal Taban (Rezerv Para) ve Bileşenleri

Merkez Bankası bilançosunda yer alan 'Bankacılık Sektörüne Açılan Krediler' kalemi, parasal tabanın kaynakları arasında önemli bir yere sahiptir. Bu bağlamda, bir ticari bankanın daha önce Merkez Bankasından kullanmış olduğu reeskont kredisini vade sonunda geri ödemesi durumunda, diğer tüm iktisadi koşullar sabitken Parasal Taban (HH) üzerinde meydana gelecek değişim aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Banka rezervlerindeki azalış nedeniyle parasal taban azalır.Cevap
  2. B
    Banka rezervlerindeki artışa bağlı olarak parasal taban artar.
  3. C
    Parasal tabanın bileşenleri arasında sadece bir yer değiştirme olduğu için toplam büyüklük değişmez.
  4. D
    Merkez Bankası bilançosunun aktif tarafındaki genişleme nedeniyle parasal taban artar.
  5. E
    Ticari bankanın mevduat hacmi artacağı için parasal taban genişler.

Cevap

Banka rezervlerindeki azalışa paralel olarak parasal tabanın azalmasıdır.
Merkez Bankası bilançosu açısından reeskont kredisi bir varlıktır (aktif). Ticari banka bu krediyi geri ödediğinde, Merkez Bankası'nın aktifindeki kredi hacmi azalırken, bankanın Merkez Bankası nezdindeki serbest rezervleri de aynı oranda azalır. Parasal taban (HH), tedavüldeki nakit ve banka rezervlerinin toplamından oluştuğu için, rezervlerdeki bu azalış doğrudan parasal tabanın daralmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle
Ticari banka, Merkez Bankasına olan reeskont kredisi borcunu geri ödemektedir.
Merkez Bankasından alınan kredilerin geri dönüşü, piyasadan likidite çekilmesi anlamına gelir.
2
Merkez Bankası bilançosunun aktif tarafını analiz et
Aktif kalemlerden olan 'Bankacılık Sektörüne Açılan Krediler' (veya Reeskont Kredileri) kalemi borç ödemesi kadar azalır.
Varlık kalemlerindeki alacak hakkı tahsil edildiği için azalmaktadır.
3
Merkez Bankası bilançosunun pasif tarafını analiz et
Ticari banka ödemeyi kendi rezervleri üzerinden yapacağı için pasif kalemlerden olan 'Bankaların Rezervleri' azalır.
Çift taraflı kayıt sistemi gereği, aktifteki azalışı dengelemek için pasif tarafta da bir azalış olmalıdır.
4
Parasal Taban (HH) üzerindeki etkiyi hesapla
H=C+RH = C + R formülünde RR (Rezervler) azaldığı için HH (Parasal Taban) azalır.
Rezervler parasal tabanın temel bileşenlerinden biridir.

Anahtar Kavram

Parasal Tabanın Kaynakları ve Kullanım Alanları

İpuçları

1
Parasal tabanın bileşenlerini (H=C+RH = C + R) ve Merkez Bankası'nın bilanço yapısını hatırlayın.
2
Bir banka borcunu ödediğinde, Merkez Bankası nezdindeki mevduatları (rezervleri) nasıl bir değişim gösterir?
3
Reeskont kredisinin geri ödenmesi, Merkez Bankası'nın varlık kalemini (aktif) azaltırken, bu azalışın pasif taraftaki karşılığı olan banka rezervlerini de düşürür.

Daha Fazla Pratik

Açık piyasa işlemleri (APİ) kapsamında Merkez Bankası'nın DİBS satın almasının parasal taban üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla