Examkin

Soru

Zorluk: OrtaFaktör Piyasasında Eksik Rekabet ve Monopolcü Sömürü

Ürün piyasasında monopol (tekel) gücüne sahip olan ve işgücü piyasasında tam rekabetçi bir alıcı (fiyat kabullenici) konumunda bulunan bir firmanın, dengede olduğu noktada çalıştırdığı son işçiye ödediği ücret 8080 TL'dir. Firmanın karşı karşıya olduğu ürün talep esnekliğinin mutlak değeri ∣e∣=5|e| = 5 olduğuna göre, bu firmada oluşan "monopolcü sömürü" miktarı kaç TL'dir?

  1. A
    16
  2. 20Cevap
  3. C
    25
  4. D
    80
  5. E
    100

Cevap

Monopolcü sömürü miktarı 20 TL'dir.
Ürün piyasasında monopol gücü olan bir firma için marjinal hasılat fiyattan düşüktür (P>MRP > MR). Bu nedenle işçinin yarattığı fiziksel değerin piyasa karşılığı (VMPLVMP_L), firmanın kasasına giren hasılattan (MRPLMRP_L) fazladır. Aradaki fark olan VMPL−MRPLVMP_L - MRP_L monopolcü sömürüyü verir. Hesaplamada MRPL=80MRP_L = 80 ve ∣e∣=5|e| = 5 iken VMPL=100VMP_L = 100 çıkmakta, fark ise 20 TL olmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Faktör piyasası dengesini belirleme
MRPL=w=80MRP_L = w = 80 TL
Firma işgücü piyasasında tam rekabetçi olduğu için denge noktasında işçiye ödenen ücret, marjinal ürün hasılatına (MRP) eşit olmalıdır.
2
Marjinal ürün hasılatı ve marjinal ürün değeri arasındaki ilişkiyi kurma
MRPL=VMPL×(1−1∣e∣)MRP_L = VMP_L \times (1 - \frac{1}{|e|})
Ürün piyasasında monopol gücü varken MR=P×(1−1∣e∣)MR = P \times (1 - \frac{1}{|e|}) bağıntısı geçerlidir. Bu durum faktör piyasasına MRPL=VMPL×(1−1∣e∣)MRP_L = VMP_L \times (1 - \frac{1}{|e|}) olarak yansır.
3
Marjinal ürün değerini (VMPLVMP_L) hesaplama
80=VMPL×(1−15)⇒80=VMPL×0,80⇒VMPL=10080 = VMP_L \times (1 - \frac{1}{5}) \Rightarrow 80 = VMP_L \times 0,80 \Rightarrow VMP_L = 100 TL
Verilen esneklik ve ücret değerleri kullanılarak firmanın ürettiği son birimin piyasa değeri (VMP) bulunur.
4
Monopolcü sömürü miktarını hesaplama
So¨mu¨ru¨=VMPL−MRPL=100−80=20Sömürü = VMP_L - MRP_L = 100 - 80 = 20 TL
Monopolcü sömürü, işçinin üretime kattığı değer (VMPLVMP_L) ile firmaya sağladığı hasılat (MRPLMRP_L) arasındaki farktır.

Anahtar Kavram

Monopolcü sömürü, ürün piyasasında tekel gücü olan firmanın P>MRP > MR olması nedeniyle işçiye ürettiği değerden (VMPLVMP_L) daha azını (MRPLMRP_L) ödemesi durumudur.

İpuçları

1
Tam rekabetçi faktör piyasasında denge için ücretin marjinal ürün hasılatına (MRPLMRP_L) eşit olması gerektiğini hatırlayın.
2
Monopol gücü altında MRPLMRP_L ve VMPLVMP_L arasındaki ilişkinin talep esnekliği ile nasıl bağlandığını (Amoroso-Robinson formülü benzeri) düşünün.
3
Monopolcü sömürünün formülü VMPL−MRPLVMP_L - MRP_L şeklindedir; önce VMPLVMP_L değerini bulun.

Daha Fazla Pratik

Aynı verilerle firmanın aynı zamanda işgücü piyasasında monopsoncu olduğu bir senaryo kurgulayarak toplam sömürüyü hesaplayabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Monopolcü sömürü doğrudan w/(∣e∣−1)w / (|e| - 1) formülü ile de hesaplanabilir: 80/(5−1)=2080 / (5 - 1) = 20 TL.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Faktör Piyasasında Eksik Rekabet ve Monopolcü Sömürü

Bu konudan daha fazla soru