Soru

Zorluk: OrtaFaktör Piyasasında Eksik Rekabet ve Monopolcü Sömürü

Faktör piyasasında tam rekabetçi bir alıcı (fiyat kabullenici) konumunda olan ancak ürün piyasasında monopol (tekel) gücüne sahip olan bir firmanın kâr maksimizasyonu dengesinde; faktörün marjinal ürün değeri (VMPVMP) ile marjinal ürün hasılatı (MRPMRP) arasında oluşan pozitif fark aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?

  1. Monopolcü sömürüCevap
  2. B
    Monopsoncu sömürü
  3. C
    Ekonomik rant
  4. D
    Marjinal faktör maliyeti
  5. E
    Transfer kazancı

Cevap

Ürün piyasasında monopol gücüne sahip olan ancak faktör piyasasında tam rekabetçi olan bir firmanın kâr maksimizasyonu dengesinde oluşan marjinal ürün değeri ile marjinal ürün hasılatı arasındaki farka 'Monopolcü sömürü' denir.
Doğru yanıt olan monopolcü sömürü, firmanın mal piyasasında monopol gücüne sahip olması nedeniyle fiyatın marjinal hasılattan büyük olması (P>MRP > MR) sonucunda, faktörün marjinal ürün değerinin marjinal ürün hasılatından büyük çıkması durumudur (VMP>MRPVMP > MRP). Firma faktör piyasasında tam rekabetçi olduğu için faktöre marjinal ürün hasılatı (MRPMRP) kadar ücret öder; ancak faktörün topluma sağladığı değer VMPVMP olduğundan, aradaki fark (VMPMRPVMP - MRP) monopolcü sömürü olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
Piyasa yapılarının analiz edilmesi
Ürün piyasasında monopol varsa P>MRP > MR, faktör piyasasında tam rekabet varsa MFC=wMFC = w.
Firmanın hem ürün hem de faktör piyasasındaki gücünü belirlemek, denge koşullarını anlamak için gereklidir.
2
VMP ve MRP arasındaki ilişkinin kurulması
VMP=P×MPVMP = P \times MP ve MRP=MR×MPMRP = MR \times MP. P>MRP > MR olduğu için VMP>MRPVMP > MRP olur.
Monopolcü firmanın marjinal hasılatı fiyattan küçük olduğu için marjinal ürün hasılatı da marjinal ürün değerinden küçük kalır.
3
Kâr maksimizasyonu dengesinin belirlenmesi
Firma MRP=wMRP = w (veya MRP=MFCMRP = MFC) noktasında dengeye gelir.
Firma, faktöre ödediği ek maliyet, elde ettiği ek hasılata eşit olana kadar faktör istihdam eder.
4
Sömürü türünün tanımlanması
VMPMRPVMP - MRP farkı monopolcü sömürüdür.
Faktörün topluma sağladığı değer (VMPVMP) ile firmanın elde ettiği hasılat (MRPMRP) arasındaki fark, firmanın tekel gücünden kaynaklanan bir kayıptır.

Anahtar Kavram

Faktör piyasasında monopolcü sömürü kavramı, ürün piyasasındaki eksik rekabetten kaynaklanan verimlilik-ücret farkını temsil eder.

Daha Fazla Pratik

Hem ürün piyasasında hem de faktör piyasasında eksik rekabet olması durumunda ortaya çıkan 'toplam sömürü' miktarını hesaplayan bir soru çözerek kavramları pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla