Soru

Zorluk: Orta1960-1980 Dönemi: Planlı Kalkınma ve İthal İkameci Sanayileşme

Türkiye'de 19631963 yılında başlayan planlı kalkınma sürecinde, özellikle İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı (196819721968-1972) döneminde ithal ikameci sanayileşmenin etkisiyle artan dış ticaret açıklarını ve döviz darboğazını aşmak amacıyla 19701970 yılında başvurulan temel iktisat politikası aracı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    2424 Ocak 19801980 Kararları ile serbest piyasa ekonomisine ve ihracata dayalı modele geçilmesi
  2. 1010 Ağustos devalüasyonu ile Türk lirasının değerinin düşürülerek dış ödemeler dengesinin iyileştirilmeye çalışılmasıCevap
  3. C
    İzmir İktisat Kongresi'nde alınan kararlar doğrultusunda özel teşebbüsün devlet eliyle desteklenmesi
  4. D
    Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın (193419381934-1938) yürürlüğe konularak ağır sanayi yatırımlarına öncelik verilmesi
  5. E
    Kamu bütçesini dengelemek amacıyla dolaylı vergilerin payının azaltılıp dolaysız vergilere ağırlık verilmesi

Cevap

1010 Ağustos 19701970 tarihinde gerçekleştirilen devalüasyon ile Türk lirasının değerinin düşürülmesi
Türkiye'de planlı dönemin ikinci plan sürecinde (196819721968-1972) sanayi üretimi için gerekli olan girdi ithalatı, döviz rezervlerini zorlamış ve dış ödemeler dengesi ciddi açıklar vermiştir. Bu tıkanıklığı aşmak, ihracatı teşvik etmek ve ithalat talebini kısıtlamak amacıyla 1010 Ağustos 19701970 tarihinde Türk lirası devalüe edilmiştir. Bu karar, dönem içerisindeki en önemli istikrar tedbirlerinden biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Dönemi ve stratejiyi belirleme
196019801960-1980 arası dönem 'Planlı Kalkınma' ve 'İthal İkameci Sanayileşme' (I˙I˙SİİS) dönemidir.
Soruda belirtilen tarihler ve kalkınma planları bu döneme işaret etmektedir.
2
Sorunu analiz etme
19601960'lı yılların sonunda, sanayileşme için gereken makine ve ara malı ithalatı döviz ihtiyacını artırmış, ancak ihracatın yetersiz kalması döviz darboğazına yol açmıştır.
I˙I˙SİİS stratejisinin 'zor aşamasına' geçişte döviz ihtiyacı kritik bir kısıt haline gelmiştir.
3
Politika aracını seçme
1010 Ağustos 19701970 tarihinde yüksek oranlı bir devalüasyon yapılmıştır.
Dış ödemeler dengesindeki açığı kapatmak ve döviz rezervlerini korumak için en etkili araç kur ayarlamasıdır.

Anahtar Kavram

1970 Devalüasyonu ve İthal İkameci Sanayileşme Kısıtları
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla