Soru

Zorluk: Çok zorGirişimci, Yönetici ve İşveren Kavramları

Biyoteknoloji alanında patentli bir buluşu olan Dr. Asya, bu buluşunu ticarileştirmek amacıyla yatırımcı Cenk Bey'den finansal destek alarak tüzel kişiliğe sahip 'BioGelecek' şirketini kurmuştur. Kurulan bu yapıda Asya ve Cenk Bey, şirketin kâr ve zararından sahip oldukları pay oranında doğrudan etkilenmektedir. Şirketin günlük sevk ve idaresi ile stratejik kararlarının uygulanması için sektörde tecrübeli olan Burak ile anlaşılmıştır. Burak, sabit bir maaşın yanı sıra yıl sonu üretim ve satış hedeflerine ulaşılması durumunda prim almaktadır. Ayrıca Burak, faaliyetler için gerekli olan teknik personeli seçme ve şirket adına iş sözleşmelerini imzalama yetkisiyle donatılmıştır.

Bu senaryodaki aktörlerin işletme bilimi ve temel kavramlar açısından değerlendirilmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Burak, işletmenin finansal riskini doğrudan üstlenmediği için 'yönetici' rolündedir ve personelle yapılan sözleşmelerde tüzel kişilik adına hareket eden 'işveren vekili' sıfatını taşır.Cevap
  2. B
    Burak'ın şirketi idare etme yetkisine sahip olması ve hedeflere bağlı olarak prim alması, onu işletmenin riskine doğrudan ortak ettiği için 'girişimci' konumuna getirir.
  3. C
    Dr. Asya sürece yalnızca patentli buluşuyla katılıp maddi finansmanı Cenk Bey sağladığı için, işletme literatüründe sadece Cenk Bey 'girişimci' kabul edilir.
  4. D
    Teknik personelle iş sözleşmelerini bizzat Burak imzaladığı ve işe alım kararlarını o verdiği için, Burak çalışma hukuku bağlamında doğrudan 'işveren' statüsündedir.
  5. E
    Asya ve Cenk Bey, işletmenin sevk ve idaresini tamamen Burak'a devrettikleri için 'girişimci' vasıflarını yitirmiş ve salt 'sermayedar' statüsüne indirgenmişlerdir.

Cevap

Burak'ın finansal risk almadığı için 'yönetici' ve sözleşmeleri şirket adına imzaladığı için 'işveren vekili' olduğunu belirten ifade doğrudur.
İşletme biliminde girişimci, kâr amacı güderek riski üstlenen kişidir. Yönetici ise kâr ve zarar riskini doğrudan taşımayan, başkası adına işletmeyi yöneten ve emeği karşılığında ücret alan profesyoneldir. Senaryoda Burak kâr/zarar riskini taşımadığı için net bir şekilde yöneticidir. Hukuki ve idari açıdan, tüzel kişiliklerde (şirketlerde) personeli işe alan asıl taraf şirketin tüzel kişiliğinin kendisidir (İşveren). Yönetici Burak ise bu işlemleri şirket adına gerçekleştirdiği için İşveren Vekili konumundadır. Bu nedenle Burak'ın her iki statüsünü de doğru tanımlayan seçenek kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Girişimci rolünü belirleme
Asya (fikrî sermaye/patent) ve Cenk Bey (finansal sermaye), kâr ve zarar riskini doğrudan üstlendikleri için senaryodaki girişimcilerdir.
Girişimciyi tanımlayan temel unsur, üretim faktörlerini bir araya getirmesi ve işletmenin nihai finansal riskine (zarar ihtimaline) katlanmasıdır.
2
Yönetici rolünü belirleme
Burak, işletmenin kâr/zarar riskini üstlenmeyen, sabit maaş ve prim karşılığında profesyonel olarak sevk ve idare işlevini yürüten yöneticidir.
Prim almak geliri artırsa da, sermayenin batması durumunda Burak kişisel servetinden kayıp yaşamaz. Bu durum onu girişimciden ayırır.
3
İşveren ve İşveren Vekili ayrımını yapma
BioGelecek şirketi (tüzel kişilik) işverendir. Burak ise şirket adına sözleşme imzalayan işveren vekilidir.
Hukuki olarak iş sözleşmesinin tarafı olan asıl kişi/kurum işverendir. Yöneticiler, bu tüzel kişilik adına hareket eden vekillerdir.

Anahtar Kavram

Girişimci, yönetici ve işveren/işveren vekili kavramlarının risk ve hukuki temsil açısından ayrımı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla