Examkin

Soru

Zorluk: OrtaGirişimci, Yönetici ve İşveren Kavramları

Tekstil sektöründe faaliyet gösteren bir işletmenin tek sahibi olan Tarık Bey, şirketin büyüme stratejileri doğrultusunda üretim kapasitesini artırma kararı almış ve yeni bir tesis için gereken tüm yatırım maliyetlerini kendi öz kaynaklarıyla karşılamıştır. Tarık Bey, yeni tesisin başına sektörde deneyimli bir endüstri mühendisi olan Leyla Hanım'ı aylık sabit bir ücret ve performans primiyle atamıştır. Leyla Hanım, tesisin faaliyete geçmesi için işletme adına 50 yeni işçiyle hizmet sözleşmesi imzalamıştır. Ancak yıl sonunda tesis, beklenmedik pazar koşulları nedeniyle zarar etmiştir.

Buna göre, senaryodaki roller ve işletme kavramları dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Leyla Hanım, işletmenin sevk ve idaresini profesyonel olarak yürüten yönetici konumunda bulunduğundan, ortaya çıkan zarardan kişisel mal varlığıyla sorumlu tutulamaz.Cevap
  2. B
    Leyla Hanım, işçilerle iş sözleşmesi imzalama yetkisine sahip olduğu için işletmenin asıl işvereni sıfatını kazanmış ve tüm finansal riski üstlenmiştir.
  3. C
    İşletme biliminde sermaye kavramı yalnızca nakit varlıkları ifade ettiğinden, Tarık Bey'in makine ve teçhizat gibi unsurlara ayırdığı kaynaklar üretim faktörü olan sermaye kapsamında değerlendirilemez.
  4. D
    İşletmelerin yegâne ve değişmez amacı her koşulda kârlılık olduğundan, zarar eden bu tesisin uzun vadeli hayatta kalma hedefi gözetilmeksizin derhal kapatılması gerekir.
  5. E
    Tarık Bey, kâr ve zarar riskini üstlenen girişimci olmasına rağmen, işçilerle bizzat sözleşme imzalamadığı için iş hukuku kapsamında işletmenin işvereni sayılamaz.

Cevap

Leyla Hanım, işletmenin sevk ve idaresini profesyonel olarak yürüten yönetici konumunda bulunduğundan, ortaya çıkan zarardan kişisel mal varlığıyla sorumlu tutulamaz.
Yönetici, işletmenin mülkiyetine sahip olmadan, girişimci adına işletmeyi sevk ve idare eden profesyoneldir. Yöneticinin en temel özelliği, faaliyetler sonucunda ortaya çıkan kârı doğrudan almaması veya zarar riskini kendi kişisel mal varlığıyla üstlenmemesidir. Bu nedenle Leyla Hanım'ın kurumun uğradığı zarardan kişisel olarak sorumlu tutulması kavramsal olarak mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki aktörlerin üstlendikleri risk ve yetkilerin analiz edilmesi.
Tarık Bey'in sermayeyi koyan ve tüm finansal riski alan girişimci (aynı zamanda asıl işveren), Leyla Hanım'ın ise sabit ücret karşılığı çalışan profesyonel yönetici (işveren vekili) olduğu tespit edilmiştir.
Girişimci ve yönetici kavramları arasındaki temel farkın finansal riski üstlenme durumu olmasıdır.
2
Zarar durumunda sorumluluğun kimde olduğunun belirlenmesi.
İşletmenin faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan zarar, mülkiyeti ve riski elinde bulunduran Tarık Bey'e aittir. Leyla Hanım'ın kişisel mal varlığıyla bu zararı karşılama yükümlülüğü yoktur.
Yöneticiler, hizmetleri karşılığında ücret alan profesyonellerdir ve sermayedar/girişimci olmadıkları için sermaye kaybı riskini taşımazlar.
3
Seçeneklerin işletme bilimi kavramlarıyla eşleştirilerek değerlendirilmesi.
Sermaye kavramı, süreklilik amacı ve işveren vekilliği gibi kavramlara dair hatalı ifadeler elenerek, Leyla Hanım'ın sorumluluk sınırını doğru tanımlayan seçeneğe ulaşılmıştır.
Soru metnindeki olay örgüsü, doğrudan temel işletme kavramlarının (girişimci, yönetici, sermaye, amaçlar) uygulamalı olarak test edilmesini amaçlamaktadır.

Anahtar Kavram

Girişimci, Yönetici ve İşveren Kavramları
Bu soruyu puanla

Konular

Girişimci, Yönetici ve İşveren Kavramları