Soru

Zorluk: OrtaAlgı ve Karar Verme

Bir kamu kurumunun personel daire başkanlığında görevli şef Aylin Hanım, kurum içi eğitim planlaması sürecinde sürekli olarak takvim çakışmalarına neden olmaktadır. Daire başkanı bu durumu incelerken şu bulgulara ulaşmıştır:

I. Kurumdaki diğer şeflerin hazırladığı etkinlik takvimlerinde benzer çakışma sorunları yaşanmamaktadır.
II. Aylin Hanım, sadece eğitim planlamasında değil, daha önce üstlendiği özlük hakları ve yıllık izin planlaması gibi tamamen farklı görevlerinde de benzer koordinasyon sorunları yaşamıştır.
III. Aylin Hanım, son altı aydır hazırladığı tüm taslak programlarda istisnasız olarak zamanlama hataları yapmıştır.

Kelley'in Atıf (Yükleme) Kuramı'nın boyutları dikkate alındığında, daire başkanının Aylin Hanım'ın bu davranışı ile ilgili olarak aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşması beklenir?

  1. Sorunun kaynağını çalışanın planlama becerisindeki yetersizlik veya dikkatsizlik gibi kişisel özelliklere bağlayarak içsel atıf yapmasıCevap
  2. B
    Takvim çakışmalarının temel nedenini artan iş yükü veya kurumsal iletişim eksikliği gibi çevresel koşullara bağlayarak dışsal atıf yapması
  3. C
    Aylin Hanım'ın karar süreçlerini sınırlı rasyonellik yaklaşımı ile değerlendirip, bu durumu tatmin edici bir hata payı olarak kabul etmesi
  4. D
    Durumu yorumlarken kendine hizmet eden sapma eğilimi göstererek, söz konusu başarısızlığı doğrudan idari altyapı yetersizliklerine yüklemesi
  5. E
    Çalışanın önceki görevlerindeki hatalarını da göz önüne alıp genel bir yargıya vararak durumu doğrudan hale etkisi yanılgısıyla açıklaması

Cevap

Daire başkanının, sorunun kaynağını çalışanın beceri eksikliği veya dikkatsizliği gibi kişisel özelliklere bağlayarak içsel atıf yapması beklenir.
Kelley'in Atıf Kuramı'na göre bir kişinin davranışının içsel nedenlere (kişinin yeteneği, çabası, dikkati) bağlandığı durumlar; o davranışı diğerlerinin yapmadığı (düşük yaygınlık), kişinin o davranışı her tür farklı işte sergilediği (düşük belirginlik) ve kişinin o davranışı zaman içinde sürekli tekrarladığı (yüksek tutarlılık) durumlardır. Vakadaki öncüller birebir bu üç düşük-düşük-yüksek kombinasyonunu verdiğinden, yönetici içsel atıf yapacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Vakadaki birinci öncülü Kelley'in kuramına göre analiz et.
Diğer çalışanlar aynı hatayı yapmıyor. Bu durum davranışın 'Yaygınlık' (Fikir Birliği) boyutunun 'Düşük' olduğunu gösterir.
Yaygınlık, diğer insanların aynı durumda nasıl davrandığını ölçer.
2
Vakadaki ikinci öncülü Kelley'in kuramına göre analiz et.
Çalışan bu hatayı diğer farklı görevlerinde de yapıyor. Bu durum davranışın 'Belirginlik' (Farklılık) boyutunun 'Düşük' olduğunu gösterir.
Belirginlik, kişinin farklı durumlarda farklı davranıp davranmadığını ölçer.
3
Vakadaki üçüncü öncülü Kelley'in kuramına göre analiz et.
Çalışan bu spesifik hatayı son altı aydır hep tekrarlıyor. Bu durum davranışın 'Tutarlılık' boyutunun 'Yüksek' olduğunu gösterir.
Tutarlılık, kişinin aynı durumda zaman içinde aynı tepkiyi verip vermediğini ölçer.
4
Elde edilen üç boyutu birleştirerek nihai atıf türünü belirle.
Düşük Yaygınlık + Düşük Belirginlik + Yüksek Tutarlılık kombinasyonu doğrudan İçsel Atıf sonucunu doğurur.
Kişi kuram çerçevesinde davranışın faili olarak öne çıktığı için, sorun dışsal (çevresel) değil kişisel (içsel) nedenlere bağlanır.

Anahtar Kavram

Kelley'in Atıf (Yükleme) Kuramı Boyutları
Bu soruyu puanla