Examkin

Soru

Zorluk: OrtaAlgı ve Karar Verme

Bir devlet üniversitesinin Bilgi İşlem Daire Başkanlığında görevli Murat Bey, kampüs genelinde kullanılacak yeni bir uzaktan eğitim altyapısı (LMS) satın almakla görevlendirilmiştir. Teorik olarak dünyadaki tüm yazılım sağlayıcılarını araştırması, her birinin maliyet-fayda analizini eksiksiz yapması ve mutlak en iyi (optimum) seçeneği bulması öngörülmektedir. Ancak piyasada sayısız alternatifin bulunması, ihale takviminin sıkışıklığı ve tüm bu veri yığınını işlemenin insan zihni için imkânsız olması nedeniyle Murat Bey; kurumun asgari teknik şartlarını ve bütçe sınırlarını karşılayan ilk yerli yazılım firmasını bulduğunda arayışını sonlandırarak alım sürecini başlatmıştır.

Buna göre Murat Bey'in sergilediği karar verme süreci, aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanır?

  1. Sınırlı rasyonellik modeli kapsamında tatmin edici (yetinmeci) karar almaCevap
  2. B
    Rasyonel karar verme modeline uygun olarak maksimum fayda sağlayan seçimi yapma
  3. C
    Sezgisel karar verme yaklaşımıyla tamamen kişisel içgüdülere dayalı hareket etme
  4. D
    Atıf kuramı çerçevesinde yüksek belirginlik düzeyine sahip alternatife yönelme
  5. E
    Kontrast (zıtlık) yanılgısı etkisiyle alternatifleri birbirine göre hatalı sıralama

Cevap

Sınırlı rasyonellik modeli kapsamında tatmin edici (yetinmeci) karar alma
Herbert Simon tarafından literatüre kazandırılan Sınırlı Rasyonellik (Bounded Rationality) modeli; insanların bilgi eksikliği, zaman baskısı ve zihinsel kapasitelerinin sınırları nedeniyle tamamen rasyonel (akılcı) olamayacaklarını savunur. Bu nedenle yöneticiler 'maksimize edici' (optimum) kararlar yerine, önceden belirledikleri asgari şartları yerine getiren ilk alternatifi seçerek 'tatmin edici' (satisficing) kararlar verirler. Parçadaki yönetici tam olarak bu stratejiyi izlemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Karar vericiden beklenen teorik durum ile sergilediği pratik davranışı karşılaştır.
Teorik olarak mutlak en iyiyi (optimum) bulması beklenirken, pratikte ilk uygun (asgari şartları sağlayan) seçenekte karar kıldığı görülmüştür.
Yöneticinin karar verme modelini belirleyebilmek için alternatifleri nasıl elediğini tespit etmek gerekir.
2
Bu sapmaya yol açan nedenleri analiz et.
Zaman kısıtı, bilgi işleme kapasitesinin sınırları ve piyasadaki seçenek bolluğu yöneticinin mükemmel kararı almasını engellemiştir.
Karar kuramlarında bu engellerin hangi modele ait olduğunu bulmak temel ayırıcı noktadır.
3
Tespit edilen bulguları yönetim bilimi kavramlarıyla eşleştir.
Bilişsel kısıtlar ve zaman yetersizliği nedeniyle optimum yerine 'yeterince iyi' olanı seçme davranışı, Herbert Simon'ın 'Sınırlı Rasyonellik' (Bounded Rationality) ve 'Tatmin Edici Karar' (Satisficing) kavramlarıyla eşleşir.
İlgili vaka, klasik rasyonel modelin gerçek dünyadaki uygulanamazlığına yönelik geliştirilen temel eleştiriyi yansıtmaktadır.

Anahtar Kavram

Karar Verme Modelleri (Sınırlı Rasyonellik ve Tatmin Edici Karar)
Bu soruyu puanla

Konular

Algı ve Karar Verme

Bu konudan daha fazla soru