Soru

Zorluk: ZorKapasite Kavramları ve Türleri

Sağlık Bakanlığına bağlı bir ulusal aşı üretim merkezi, mevcut tesis ve makine donanımıyla, hiçbir kesinti veya duruş olmaksızın yılda 600.000600.000 doz aşı üretebilecek şekilde tasarlanmıştır. Ancak, yasal çalışma saatleri, planlı makine bakımları ve zorunlu personel molaları dikkate alındığında sistemin ulaşabileceği en yüksek üretim potansiyelinin 480.000480.000 doz olduğu belirlenmiştir. İlgili yılın sonunda, küresel tedarik zincirinde yaşanan hammadde gecikmeleri ve beklenmedik makine arızaları nedeniyle toplam 408.000408.000 doz onaylı aşı üretilebilmiştir.

Üretim yönetimi literatüründeki temel kapasite kavramları dikkate alındığında, bu merkezin kapasite kullanım oranı ve etkinlik değerleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. %68 ve %85Cevap
  2. B
    %85 ve %68
  3. C
    %80 ve %85
  4. D
    %68 ve %80
  5. E
    %85 ve %80

Cevap

Doğru değerler sırasıyla %68 ve %85'tir.
Üretim yönetiminde Kapasite Kullanım Oranı, tesisin fiili (gerçekleşen) üretiminin teorik (tasarım) kapasitesine oranıdır (408.000/600.000=%68408.000 / 600.000 = \%68). Etkinlik ise fiili üretimin, planlı duruşlardan arındırılmış pratik (normal) kapasiteye oranıdır (408.000/480.000=%85408.000 / 480.000 = \%85). Değerler sırasıyla %68 ve %85 olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde verilen kapasite türlerini ve miktarlarını tanımlama.
Teorik Kapasite = 600.000, Pratik Kapasite = 480.000, Gerçekleşen (Fiili) Kapasite = 408.000 doz.
Oranları doğru hesaplayabilmek için tasarım, normal ve fiili kapasite değerlerini metinden ayıklamak gerekir.
2
Kapasite kullanım oranını (Utilization) hesaplama.
408.000 / 600.000 = 0,68 (%68).
Kapasite kullanım oranı, gerçekleşen fiili üretimin, sistemin tasarlandığı teorik kapasiteye bölünmesiyle bulunur.
3
Etkinlik (Efficiency) değerini hesaplama.
408.000 / 480.000 = 0,85 (%85).
Etkinlik, gerçekleşen üretimin, planlı duruşlar düşüldükten sonra ulaşılması beklenen pratik (normal) kapasiteye bölünmesiyle bulunur.

Anahtar Kavram

Kapasite Planlaması ve Oranları
Bu soruyu puanla