Soru

Zorluk: ZorÜretim Yönetiminin Amaçları

Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğüne (TİGEM) bağlı bir tohum üretim tesisinde, uzun yıllardır tek tip buğday tohumu büyük partiler hâlinde üretilerek birim maliyetler en alt seviyede tutulmuş ve tesisin çıktı/girdi oranı (verimlilik) maksimize edilmiştir. Ancak son yıllarda yaşanan bölgesel iklim farklılıkları nedeniyle çiftçilerden gelen; farklı kuraklık seviyelerine uygun çeşitli tohum türlerinin, ekim sezonu kaçırılmadan kısa sürede temin edilmesi yönündeki talepler artmıştır.

İşletme yönetimi, üretim hatlarını daha sık durdurup model geçiş (ayar) sürelerini artırma pahasına, ürün çeşitliliğini artırma ve gelen spesifik siparişleri bekleme süresi olmaksızın karşılama kararı almıştır. Bu karar sonucunda tesisin toplam üretim hacmi düşmüş ve birim maliyetleri artmasına rağmen, pazarın değişen ihtiyaçlarına zamanında yanıt verilmiştir.

Bu vaka bağlamında tesis yönetiminin aldığı stratejik karar, üretim yönetiminin amaçları arasındaki ödünleşme (trade-off) ilişkisi dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

  1. Düşük maliyet ve yüksek verimlilik amaçlarından taviz verilerek, ürün esnekliği ve teslimat hızı amaçlarına öncelik verilmesiniCevap
  2. B
    Pazardaki hedeflere ulaşma derecesini ifade eden etkinlikten ödün verilerek, kaynakların kullanım derecesini gösteren verimliliğin maksimize edilmesini
  3. C
    Sürekli üretim sistemlerinin doğasında var olan yüksek ürün çeşitliliği avantajı kullanılarak, üretim sürecinde esnekliğin kalıcı hâle getirilmesini
  4. D
    Teorik kapasiteye ulaşmak amacıyla rutin duruşların ve model geçişlerinin yoksayılarak, makine kullanım oranının artırılmasını
  5. E
    İşletmenin pazar taleplerini karşılama esnekliğinden vazgeçerek, sıfır stokla çalışma hedefini mutlak bir zorunluluk olarak uygulamasını

Cevap

İşletmenin düşük maliyet ve yüksek verimlilik hedeflerinden feragat ederek, değişen pazar taleplerine uyum sağlamak için ürün esnekliği ve teslimat hızı amaçlarına öncelik vermesi.
Vaka metninde işletmenin tek tip tohum üretiminden (standartlaşma) vazgeçerek farklı kuraklık seviyelerine uygun çeşitli tohumlar üretmeye başlaması 'ürün esnekliğinin' artırıldığını; bu tohumların ekim sezonu kaçırılmadan anında teslim edilmesi 'hız' amacının önceliklendirildiğini gösterir. Bu yeni hedeflere ulaşmak için makinelerin sık sık durdurularak model geçişi yapılması, birim maliyetleri artırmış ve toplam üretim miktarını (çıktı/girdi verimliliğini) düşürmüştür. Bu durum, üretim yönetiminde bir hedefe ulaşmak için diğerinden fedakarlık yapmayı ifade eden ödünleşme (trade-off) kavramının tam karşılığıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Vakada belirtilen üretim stratejisi değişikliğinin öncesi ve sonrası durumlarını analiz etmek.
Öncesinde tek tip üretimle 'düşük maliyet' ve 'yüksek verimlilik' hedeflenirken; sonrasında ürün çeşitliliği artırılmış ve hızlı teslimat için maliyet artışı ve hacim düşüşü göze alınmıştır.
Senaryodaki temel değişimi tespit etmek, hangi üretim hedeflerinden vazgeçildiğini bulmak için gereklidir.
2
Tespit edilen değişimleri üretim yönetiminin teorik amaçları (maliyet, kalite, esneklik, hız, güvenilirlik) ile eşleştirmek.
Farklı türde tohumların üretilebilmesi 'ürün esnekliğini', ekim sezonu kaçırılmadan hemen teslim edilmesi 'hızı', birim maliyetin artması ve üretim miktarının düşmesi ise 'maliyet ve verimlilikten taviz verildiğini' gösterir.
Üretim yönetiminde her amaca aynı anda en üst düzeyde ulaşılamayacağı için stratejik önceliklerin (ödünleşme/trade-off) doğru etiketlenmesi şarttır.

Anahtar Kavram

Üretim Yönetiminde Amaçlar Arası Ödünleşme (Trade-off)
Bu soruyu puanla