Bir üretim işletmesi, pazardaki farklı ve hızla değişen müşteri beklentilerini karşılayabilmek amacıyla standart ürün üretiminden uzaklaşarak geniş bir ürün yelpazesinde, küçük partiler hâlinde üretim yapma kararı almıştır. Bu stratejik değişiklik sayesinde pazarın değişen taleplerine başarılı bir şekilde uyum sağlanmış; ancak makine hazırlık (setup) sürelerinin uzaması ve ölçek ekonomisinden yararlanılamaması nedeniyle birim üretim maliyetlerinde belirgin bir artış meydana gelmiştir.
Bu senaryoda ifade edilen durum, üretim yönetiminin temel amaçları (rekabet öncelikleri) bağlamında ele alındığında aşağıdaki kavram çiftlerinden hangisi arasındaki "ödünleşim (trade-off)" ilişkisini temsil etmektedir?
- Esneklik – MaliyetCevap
- BEtkinlik – Verimlilik
- CSürekli Üretim – Kesikli Üretim
- DHız – Kalite
- EGüvenilirlik – Esneklik
Cevap
Doğru yanıt, işletmenin ürün çeşitliliğini artırma çabasının harcamaları yükseltmesini ifade eden 'Esneklik – Maliyet' seçeneğidir.
Üretim yönetiminin temel amaçları (rekabet öncelikleri) genel kabul görmüş şekliyle; Maliyet, Kalite, Hız, Esneklik ve Güvenilirlik'tir. Senaryoda işletmenin pazarın farklı taleplerine uyum sağlamak için ürün yelpazesini genişletmesi 'Esneklik' (çeşit esnekliği) amacına odaklandığını gösterir. Ancak bu esnekliğin, hazırlık (setup) sürelerini artırması ve ölçek ekonomisini bozarak birim üretim harcamalarını yükseltmesi, 'Maliyet' amacından sapıldığını açıkça ortaya koymaktadır. İki amaç arasındaki bu zıt yönlü ilişki, literatürdeki klasik Esneklik-Maliyet ödünleşimine (trade-off) en iyi örnektir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Üretim Yönetiminin Amaçları (Rekabet Öncelikleri) ve Ödünleşim (Trade-off) Kavramı