Examkin

Soru

Zorluk: ZorÖğrenme Kuramları

Orman Genel Müdürlüğüne bağlı bir orman yangınlarıyla mücadele merkezinde, ekiplerin reaksiyon sürelerini iyileştirmek ve ihbar değerlendirme süreçlerindeki hataları azaltmak amacıyla iki yeni idari uygulama başlatılmıştır:

I. Yangına müdahale süresi standartlarını aşan bir başarı gösteren ekipler, o ayki zorunlu ve fiziksel olarak yıpratıcı olan "teçhizat ve araç bakım nöbetinden" muaf tutulmaktadır.
II. Asılsız ihbarları filtrelerken güvenlik protokollerini atlayarak riskli hatalar yapan personelin ise yıl sonunda "kendi belirledikleri tarihte yıllık izin kullanma" hakları iptal edilmekte ve izin tarihleri kurum tarafından resen planlanmaktadır.

Edimsel koşullanma (operant koşullanma) kuramı dikkate alındığında, merkez yönetiminin uyguladığı bu iki strateji sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru adlandırılmıştır?

  1. Olumsuz Pekiştirme – İkinci Tür CezaCevap
  2. B
    Olumlu Pekiştirme – Birinci Tür Ceza
  3. C
    Olumsuz Pekiştirme – Birinci Tür Ceza
  4. D
    İkinci Tür Ceza – Olumsuz Pekiştirme
  5. E
    Sabit Oranlı Pekiştirme – Sönme

Cevap

Doğru yanıt, ilk durumun Olumsuz Pekiştirme ve ikinci durumun İkinci Tür Ceza (mahrum bırakma) olduğunu belirten seçenektir.
Senaryodaki ilk durumda, personeli motive etmek ve istenen davranışı artırmak için ortama yeni bir ödül verilmemekte, aksine personelin hoşlanmadığı itici bir görev (bakım nöbeti) ortamdan çekilmektedir. İtici uyarıcının ortamdan çıkarılarak davranışın sıklığının artırılması 'Olumsuz Pekiştirme'dir. İkinci durumda ise, personelin yaptığı hatayı (istenen dışı davranışı) azaltmak için ortama yeni bir kötü uyarıcı (disiplin cezası, uyarı yazısı vb.) verilmemekte; bunun yerine personelin sahip olduğu hoşa giden bir hak (iznini kendi seçme hakkı) elinden alınmaktadır. Hoşa giden uyarıcının ortamdan çekilmesi suretiyle davranışın zayıflatılması 'İkinci Tür Ceza' (mahrum bırakma) olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

1
I. durumdaki davranışın ve uyarıcının yönünü analiz etme
İstenen davranış (hızlı müdahale) artırılmak isteniyor. Uygulanan yöntem: Yıpratıcı bir görev (itici uyarıcı) personelin üzerinden alınıyor.
Davranışın artırılması amacıyla ortamdaki itici/kötü uyarıcının çekilmesi 'Olumsuz Pekiştirme' kavramının tam tanımıdır.
2
II. durumdaki davranışın ve uyarıcının yönünü analiz etme
İstenmeyen davranış (protokol ihlali ve hata) azaltılmak isteniyor. Uygulanan yöntem: Personelin hoşuna giden bir hak (istediği zaman izin kullanma) elinden alınıyor.
İstenmeyen bir davranışı azaltmak veya yok etmek için ortama kötü bir uyarıcı eklenmek yerine, ortamdaki hoşa giden iyi bir uyarıcının (hakkın) geri alınması 'İkinci Tür Ceza' (mahrum bırakma) olarak tanımlanır.
3
Sonuçları birleştirerek seçeneklerle eşleştirme
I. Durum: Olumsuz Pekiştirme, II. Durum: İkinci Tür Ceza
Edimsel koşullanma matrisindeki tanımlar senaryodaki idari eylemlerle eşleştirildiğinde tek geçerli sıralama budur.

Anahtar Kavram

Edimsel (Operant) Koşullanmada Pekiştirme ve Ceza Türleri
Bu soruyu puanla

Konular

Öğrenme Kuramları

Bu konudan daha fazla soru