Soru

Zorluk: OrtaAlgı ve Karar Verme

Bir kamu kurumunda yatırım projeleri koordinatörü olarak atanan Hakan Bey, yürüttüğü ilk altyapı projesi planlanandan erken ve düşük maliyetle tamamlandığında bu başarıyı tamamen kendi üstün analitik becerilerine, stratejik vizyonuna ve liderlik vasıflarına bağlamıştır. Ancak bir sonraki yıl sorumluluğunu üstlendiği tesis yenileme projesi bütçeyi aşıp aylarca geciktiğinde, Hakan Bey bu başarısızlığın tek nedeninin piyasadaki ani fiyat dalgalanmaları ve ihaleyi kazanan taşeron firmanın yetersizliği olduğunu iddia etmiş, kendi planlama ve risk yönetimi eksikliklerini tamamen göz ardı etmiştir.

Buna göre, Hakan Bey'in başarılarını içsel özelliklerine, başarısızlıklarını ise tamamen dışsal faktörlere bağlama eğilimi, örgütsel davranış literatüründe yer alan algı ve atıf hatalarından hangisiyle ifade edilir?

  1. Kendine hizmet eden sapmaCevap
  2. B
    Temel atıf hatası
  3. C
    Yansıtma
  4. D
    Seçici algılama
  5. E
    Hale etkisi

Cevap

Kendine hizmet eden sapma (Kendine yontma hatası)
Kendine hizmet eden sapma (veya kendine yontma hatası), bireylerin elde ettikleri başarıları kendi yetenekleri, çabaları veya zekaları gibi içsel faktörlere; yaşadıkları başarısızlıkları ise şanssızlık, zor koşullar veya diğer insanların hataları gibi dışsal faktörlere atfetme eğilimidir. Vakada Hakan Bey'in erken biten projeyi kendi stratejik vizyonuna, geciken projeyi ise piyasa dalgalanmalarına ve taşeron firmaya bağlaması bu kavramın tam ve tipik bir örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Vakadaki yöneticinin kendi başarı ve başarısızlık durumlarını nasıl değerlendirdiğinin tespit edilmesi.
Yönetici, olumlu sonuçlanan projeyi kendi liderlik ve analitik becerilerine (içsel faktörler); olumsuz sonuçlanan projeyi ise piyasa koşulları ve taşeron firmaya (dışsal faktörler) bağlamaktadır.
Olaydaki atıf yönünü (içsel mi dışsal mı) belirlemek, doğru algı hatasını teşhis etmek için gereklidir.
2
Tespit edilen bu savunmacı değerlendirme şeklinin atıf kuramı literatüründeki karşılığının bulunması.
Bireylerin egolarını korumak amacıyla başarıyı sahiplenip, başarısızlığın suçunu çevreye atması durumu literatürde 'kendine hizmet eden sapma' olarak adlandırılır.
Kavramsal bilginin vaka analiziyle eşleştirilmesi.

Anahtar Kavram

Atıf Kuramında Kendine Hizmet Eden Sapma (Self-Serving Bias)
Bu soruyu puanla