Soru

Zorluk: ZorÖrgütsel Stres Yönetimi

Göç İdaresi Başkanlığına bağlı bir il müdürlüğünde görev yapan Serkan Bey; sakin yapılı, esnek, zaman baskısı hissetmeden çalışmayı seven bir karaktere sahiptir. Görevi sırasında, icracı yetkiye sahip olan bağlı bulunduğu genel müdürlükten gelen talimatlar ile kendisine yalnızca danışmanlık yapması gereken kurmay birimin yönlendirmeleri birbiriyle çelişmektedir. Her iki tarafın da beklentilerini karşılamaya çalışması Serkan Bey'de ciddi bir gerilime yol açmış; nabzı hızlanmış, tansiyonu yükselmiş ve vücudu 'savaş ya da kaç' (fight or flight) tepkisi vermiştir. Serkan Bey bu gerilimi azaltmak amacıyla kendi inisiyatifiyle zaman yönetimi eğitimleri almaya ve mesai dışı spor faaliyetlerine katılmaya başlamıştır.

Bu vakada yer alan örgütsel stres ve yönetim kavramlarıyla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kişilik Tipi: A Tipi / Stres Kaynağı: Rol Çatışması / Selye (GAS) Evresi: Alarm / Stres Yönetimi: Bireysel strateji
  2. B
    Kişilik Tipi: B Tipi / Stres Kaynağı: Rol Belirsizliği / Selye (GAS) Evresi: Tükenme / Stres Yönetimi: Örgütsel strateji
  3. Kişilik Tipi: B Tipi / Stres Kaynağı: Rol Çatışması / Selye (GAS) Evresi: Alarm / Stres Yönetimi: Bireysel stratejiCevap
  4. D
    Kişilik Tipi: B Tipi / Stres Kaynağı: Aşırı İş Yükü / Selye (GAS) Evresi: Direnç / Stres Yönetimi: Örgütsel strateji
  5. E
    Kişilik Tipi: A Tipi / Stres Kaynağı: Rol Belirsizliği / Selye (GAS) Evresi: Direnç / Stres Yönetimi: Bireysel strateji

Cevap

Doğru eşleştirme; B Tipi kişilik, Rol Çatışması, Alarm evresi ve Bireysel stratejidir.
Vakadaki yönetici Serkan Bey'in sakin ve esnek yapısı 'B Tipi' kişiliğe sahip olduğunu gösterir. Emir-komuta ve kurmay birimlerden eşzamanlı olarak gelen zıt talepler klasik bir 'Rol Çatışması' (Role Conflict) örneğidir. Bu durum karşısında vücudun nabız ve tansiyon artışıyla verdiği 'savaş ya da kaç' (fight or flight) tepkisi, Selye'nin Genel Uyum Sendromundaki ilk aşama olan 'Alarm' evresidir. Yöneticinin stresi azaltmak için örgüt yapısını veya görev tanımlarını değiştirmek yerine kendi inisiyatifiyle zaman yönetimi eğitimi alması ve spor yapması ise 'Bireysel' düzeyde bir stres yönetimi stratejisidir. Bu dört unsurun tamamını doğru sınıflandıran seçenek doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

1
Vakadaki yöneticinin kişilik özelliklerini analiz etme
Sakin, esnek ve zaman baskısı hissetmeyen yapı 'B Tipi' kişiliği gösterir.
Örgütsel stresi değerlendirmek için öncelikle bireyin stres faktörlerine yatkınlığını belirleyen kişilik yapısı (A veya B tipi) saptanmalıdır.
2
Stres kaynağını tespit etme
Emir-komuta ve kurmay birimlerden gelen eşzamanlı ve zıt talepler 'Rol Çatışması' yaratmaktadır.
Kişinin rolüyle ilgili belirsizlik (rol belirsizliği) değil, somut ama birbiriyle çelişen beklentiler söz konusudur.
3
Selye'nin Genel Uyum Sendromu (GAS) evresini belirleme
Nabzın hızlanması ve 'savaş ya da kaç' (fight or flight) tepkisi 'Alarm' evresidir.
Vücudun stresöre karşı verdiği ilk ve ani fizyolojik tepki GAS modelinde Alarm evresi olarak tanımlanır.
4
Uygulanan stres yönetimi stratejisini sınıflandırma
Zaman yönetimi eğitimi ve spor faaliyetleri 'Bireysel' stratejilerdir.
Örgütün süreçlerini değiştirmek (örgütsel strateji) yerine kişinin kendi inisiyatifiyle uyguladığı başa çıkma yöntemleridir.

Anahtar Kavram

Örgütsel Stres Kaynakları, GAS Modeli ve Stres Yönetimi Süreçleri
Bu soruyu puanla