Soru

Zorluk: OrtaÖrgütsel Stres Yönetimi

Bir kamu kurumunda uzman olarak görev yapan Mert Bey, hem kendi daire başkanının hem de yürüttüğü özel projenin yöneticisinin farklı ve eşzamanlı beklentileri arasında kalmaktadır. Uyumlu, esnek ve rekabetten uzak B Tipi bir karaktere sahip olsaydı bu süreci daha rahat atlatabilecekken; işkolik, sabırsız ve her işi kusursuz yapmak isteyen A Tipi doğası gereği bu baskıyı tek başına göğüslemeye çalışmış, aylar boyunca yüksek enerji harcayarak vücudunun savunma mekanizmalarını sonuna kadar kullanmıştır. Ancak gelinen noktada Mert Bey'in fiziksel ve ruhsal rezervleri tamamen bitmiş, işe devamsızlığı artmış ve ağır çöküş belirtileri baş göstermiştir.

Hans Selye'nin Genel Uyum Sendromu modeline göre, Mert Bey'in içinde bulunduğu stres aşaması ve kurumun bu sorunu çözmek için uygulaması gereken örgütsel stres yönetimi tekniği aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

  1. A
    Direnme Aşaması – Çalışanın farklı departmanlara rotasyonla aktarılması
  2. B
    Tükenme Aşaması – Çalışana zaman yönetimi ve gevşeme eğitimleri verilmesi
  3. C
    Alarm Aşaması – Çatışma yönetimi ve iletişim becerileri semineri düzenlenmesi
  4. Tükenme Aşaması – Görev ve yetki sınırlarının yeniden belirlenerek netleştirilmesiCevap
  5. E
    Direnme Aşaması – Bireysel psikolojik danışmanlık hizmeti sunulması

Cevap

Tükenme Aşaması – Görev ve yetki sınırlarının yeniden belirlenerek netleştirilmesi
Doğru seçenekte belirtilen 'Tükenme Aşaması', kişinin aylar süren mücadelesi sonucu fiziksel ve ruhsal rezervlerinin tamamen bitmesi ve çöküşün başlaması durumunu kusursuzca açıklar. Sorunun temel kaynağı iki farklı yöneticiden gelen uyumsuz talepler, yani 'rol çatışması'dır. Soru kökünde özellikle 'örgütsel' bir çözüm istenmektedir. Bireye eğitim veya psikolojik destek vermek bireysel düzeyde kalırken, rollerin, görevlerin ve emir-komuta zincirinin yeniden tanımlanarak netleştirilmesi sorunu temelden çözen örgütsel bir stres yönetimi stratejisidir.

Adım Adım Çözüm

1
Vaka metnindeki stres belirtilerinden hareketle Selye'nin evresini belirleme.
Mert Bey'in rezervlerinin bitmesi ve çöküş belirtileri göstermesi 'Tükenme' (Exhaustion) aşamasında olduğunu doğrular.
Direnme aşamasında organizma hala strese karşı koyabilirken, tükenme aşamasında başa çıkma kapasitesi tamamen tükenir.
2
Sorunun kaynağını ve istenen strateji düzeyini tespit etme.
Stresin kaynağı farklı amirlerden gelen 'rol çatışması'dır ve soruda 'örgütsel' stres yönetimi tekniği istenmektedir.
Zaman yönetimi veya danışmanlık bireysel stratejilerdir. Görev sınırlarının netleştirilmesi ise rol çatışmasını çözen yapısal/örgütsel bir stratejidir.

Anahtar Kavram

Genel Uyum Sendromu ve Örgütsel Stres Yönetimi
Bu soruyu puanla