Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorAlgı ve Karar Verme

Bir büyükşehir belediyesinde Ulaşım Planlama Daire Başkanlığı bünyesinde görevli trafik analiz uzmanı Leyla Hanım, 'Akıllı Kavşak Optimizasyonu' çalışmasına ait veri analiz raporunu zamanında teslim edememiştir. Durumu değerlendiren Daire Başkanı, gecikmenin ardındaki süreçleri detaylıca incelemek yerine, doğrudan Leyla Hanım'ın analitik düşünme becerisinde yetersiz olduğuna ve işine yeterince odaklanmadığına kanaat getirmiştir.

Oysa nesnel veriler incelendiğinde şu sonuçlar ortaya çıkmaktadır:
I. Akıllı Kavşak projesi için veri tedariki sağlamakla yükümlü olan altyapı ve sinyalizasyon birimlerindeki tüm personelin de kendi iş paketlerinde gecikmeler yaşadığı görülmüştür.
II. Leyla Hanım, eş zamanlı olarak sorumluluğunu yürüttüğü 'Toplu Taşıma Güzergâh Revizyonu' ve 'Yaya Geçidi Etütleri' gibi diğer farklı projelerin tamamını takvime uygun şekilde eksiksiz tamamlamıştır.
III. Leyla Hanım, kurumda görev yaptığı son beş yıl içerisinde yer aldığı tüm benzer kavşak optimizasyonu projelerinde görevlerini her zaman vaktinde bitirmiş, hiçbir gecikme yaşamamıştır.

Buna göre, Kelley’nin Atıf (Yükleme) Kuramı çerçevesinde Leyla Hanım'ın durumuna ilişkin boyutların dereceleri (Görüş Birliği, Farklılık, Tutarlılık) ve Daire Başkanı'nın rasyonel karar alma sürecinden saparak düştüğü algısal hata aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

  1. Yüksek / Yüksek / Düşük – Temel Atıf HatasıCevap
  2. B
    Düşük / Düşük / Yüksek – Kendine Hizmet Eden Sapma
  3. C
    Yüksek / Düşük / Yüksek – Hale Etkisi
  4. D
    Yüksek / Yüksek / Yüksek – Kalıpyargılama
  5. E
    Düşük / Yüksek / Düşük – Seçici Algılama

Cevap

Doğru boyut dereceleri Yüksek / Yüksek / Düşük şeklinde olup, yöneticinin düştüğü algısal hata Temel Atıf Hatası'dır.
Kelley'nin Atıf Kuramı'na göre boyutların değerlendirmesi şöyledir: Herkesin gecikmesi Görüş Birliğinin 'Yüksek', Leyla Hanım'ın sadece bu işte başarısız olup diğerlerinde başarılı olması Farklılığın 'Yüksek', geçmişte hiç gecikme yaşamamış olması ise Tutarlılığın 'Düşük' olduğunu gösterir. Bu tablo rasyonel olarak çevresel (dışsal) bir soruna işaret eder. Yöneticinin bu dışsal nedenleri görmezden gelerek başarısızlığı doğrudan kişinin yeteneğine ve kişiliğine (içsel) atfetmesi 'Temel Atıf Hatası'dır.

Adım Adım Çözüm

1
Vakadaki I. veriyi analiz et: Diğer personelin durumu.
Aynı projede diğer çalışanların da gecikmiş olması, durumun genele yayıldığını gösterir.
Kelley'nin kuramında aynı durumda başkalarının davranış benzerliği 'Görüş Birliği' (Consensus) olarak tanımlanır. Bu durumda Görüş Birliği YÜKSEK'tir.
2
Vakadaki II. veriyi analiz et: Çalışanın diğer projelerindeki durumu.
Leyla Hanım'ın sadece bu projede gecikip diğer farklı projeleri zamanında tamamladığı tespit edilmiştir.
Kişinin farklı durumlarda farklı davranıp davranmadığını gösteren boyut 'Farklılık/Belirginlik' (Distinctiveness) boyutudur. Davranış bu duruma özgü olduğu için Farklılık YÜKSEK'tir.
3
Vakadaki III. veriyi analiz et: Çalışanın geçmişteki durumu.
Leyla Hanım'ın geçmiş 5 yıldaki benzer projelerde hiçbir gecikme yaşamadığı görülmüştür.
Kişinin aynı durumda geçmişte de aynı davranışı gösterip göstermediğini ifade eden 'Tutarlılık' (Consistency) boyutudur. Davranış süreklilik arz etmediği için Tutarlılık DÜŞÜK'tür.
4
Rasyonel sonucu ve yöneticinin kararını karşılaştır.
Rasyonel olarak çevresel (dışsal) faktörlerin sorun olduğu bellidir ancak yönetici işgörenin içsel özelliklerini (yetersizlik) suçlamıştır.
Başkasının davranışını değerlendirirken dışsal faktörleri hafife alıp içsel faktörlere (kişiliğe) aşırı ağırlık verme eğilimi 'Temel Atıf Hatası'dır.

Anahtar Kavram

Algı Hataları ve Kelley'nin Atıf (Yükleme) Kuramı

Daha Fazla Pratik

Karar verme süreçlerinde 'Sınırlı Rasyonellik' (Bounded Rationality) ve 'Tatmin Edici Karar' yaklaşımlarını inceleyen vakalara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Algı ve Karar Verme

Bu konudan daha fazla soru