Examkin

Soru

Zorluk: ZorÖğrenme Kuramları

Bir kamu bankasının Teftiş Kurulu Başkanlığında görevli müfettişlerin, şube denetim raporlarını yazım kurallarına uygun ve eksiksiz teslim etme alışkanlıklarını güçlendirmek hedeflenmektedir. Bu amaçla yönetim, müfettişlerin arka arkaya hatasız olarak sundukları rapor sayısı önceden kestirilemeyen farklı adetlere (örneğin bazen 3, bazen 5, bazen 2 rapora) ulaştığında, o müfettişin o ay için planlanan ve sevilmeyen bir görev olan "geçmiş yıl dosyalarını arşivleme" yükümlülüğünü iptal etme kararı almıştır. Buna göre, banka yönetiminin müfettişlerin rapor yazma davranışını artırmak için kullandığı strateji ve uyguladığı pekiştirme tarifesi aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

  1. A
    İkinci tür ceza – Değişken aralıklı
  2. B
    Olumlu pekiştirme – Sabit oranlı
  3. Olumsuz pekiştirme – Değişken oranlıCevap
  4. D
    İkinci tür ceza – Değişken oranlı
  5. E
    Olumsuz pekiştirme – Sabit aralıklı

Cevap

Yönetimin kullandığı davranış değiştirme stratejisi olumsuz pekiştirme, uyguladığı tarife ise değişken oranlı pekiştirmedir.
Davranışın artırılması amacıyla hoşa gitmeyen bir durumun (arşiv nöbeti) ortadan kaldırılması kavramsal olarak olumsuz pekiştirmedir. Bu pekiştirmenin belirli bir zaman diliminden tamamen bağımsız olarak, önceden bilinemeyen farklı adetlerdeki doğru davranış (hatasız rapor) sonucunda verilmesi ise tarifenin değişken oranlı olduğunu kesin olarak gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Davranışın artırılmak mı yoksa azaltılmak mı istendiğini belirleme
Hatasız rapor teslim etme davranışının artırılması hedeflendiği tespit edilir.
Davranış artırılmak istendiği için 'ceza' yöntemleri elenir, işlemin bir 'pekiştirme' olduğu kesinleşir.
2
Pekiştirmenin türünü analiz etme
Ortama hoşa giden bir ödül eklenmek yerine, ortamdan hoşa gitmeyen bir uyarıcının (arşivleme görevi) çıkarıldığı saptanır.
İstenmeyen bir durumun ortamdan çekilmesi yoluyla davranışın sıklığı artırıldığı için bu durum 'olumsuz pekiştirme' olarak sınıflandırılır.
3
Pekiştirmenin zamana mı yoksa davranış sayısına mı bağlı olduğunu inceleme
Uygulamanın geçecek bir süreye değil, 'sunulan rapor sayısına' bağlı olduğu görülür.
Zaman temelli olmadığından 'aralıklı' tarifeler elenir, 'oranlı' tarifelerin kullanıldığı tespit edilir.
4
Davranış sayısının sabit mi yoksa değişken mi olduğunu değerlendirme
Rapor sayısının önceden kestirilemeyen farklı adetlerde (3, 5, 2 vb.) gerçekleştiği belirlenir.
Belirli bir kurala veya sabit sayıya bağlı olmadığı için tarifenin 'değişken oranlı' olduğuna ulaşılır.

Anahtar Kavram

Edimsel Koşullanmada Davranış Değiştirme Stratejileri ve Pekiştirme Tarifeleri
Bu soruyu puanla

Konular

Öğrenme Kuramları

Bu konudan daha fazla soru