Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKlasik Yönetim: Bilimsel Yönetim Yaklaşımı (Taylor)

Geleneksel yöntemlerle faaliyet gösteren bir montaj atölyesinde yönetim, kronikleşen verimlilik sorunlarını çözmek amacıyla çalışma süreçlerini yeniden yapılandırmıştır. Bu kapsamda aşağıdaki uygulamalar hayata geçirilmiştir:

I. İşçilerin her bir görevi ne kadar sürede ve hangi fiziksel adımlarla tamamlayacağının kronometre ve gözlem yardımıyla standartlaştırılması
II. 'Her astın yalnızca bir üste bağlı olması' kuralının terk edilerek, üretim sürecinin planlama, hız, tamir ve kalite gibi uzmanlık alanlarına bölünmesi ve işçilerin kendi alanında uzmanlaşmış farklı gözetmenlerden talimat alması
III. Belirlenen standart üretim kotasını aşan işçilere, ürettikleri ilave birim başına giderek artan oranlarda ödeme yapılması

Bilimsel Yönetim Yaklaşımı (Taylorizm) bağlamında, yönetim tarafından hayata geçirilen bu uygulamaların literatürdeki kavramsal karşılıkları aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

  1. A
    İş bölümü - Komuta birliği - Liyakate dayalı ücret sistemi
  2. Zaman ve hareket etüdü - Fonksiyonel ustabaşılık - Farklılaştırılmış parça başı ücret sistemiCevap
  3. C
    Süreç standardizasyonu - Kurmay yetki - Performans prim sistemi
  4. D
    Görev analizi - Matris örgüt yapısı - Kâra katılma sistemi
  5. E
    İşi basitleştirme - Hiyerarşik denetim - Zaman temelli ücret sistemi

Cevap

Zaman ve hareket etüdü - Fonksiyonel ustabaşılık - Farklılaştırılmış parça başı ücret sistemi
Soruda verilen öncüller doğrudan Frederick Taylor'ın Bilimsel Yönetim Yaklaşımı'nın temel yapıtaşlarını tanımlamaktadır. Birinci öncülde işin en verimli yapılış şeklinin ve süresinin bilimsel yollarla bulunması 'zaman ve hareket etüdü'nü ifade eder. İkinci öncülde komuta birliği (tek üste bağlılık) ilkesinin kırılarak, işçilerin hız, tamir, kalite gibi alanlarda uzmanlaşmış farklı kişilerden emir alması Taylor'ın özgün katkısı olan 'fonksiyonel ustabaşılık' sistemidir. Üçüncü öncülde ise standart aşıldığında birim başına ödemenin artırılması, Taylor'ın sistematik kaytarmayı önlemek için geliştirdiği 'farklılaştırılmış parça başı ücret sistemi'dir.

Adım Adım Çözüm

1
I. öncüldeki kronometre ve gözlem yardımıyla fiziksel adımların ve sürelerin standartlaştırılması uygulamasını analiz et.
Bu uygulama Taylor'ın 'Zaman ve Hareket Etüdü' ilkesine karşılık gelir.
Taylor, işin 'en iyi tek yolunu' bulmak için gereksiz hareketleri elemiş ve standart süreler belirlemiştir.
2
II. öncüldeki tek üste bağlı olma kuralının terk edilip farklı uzman gözetmenlerin atanması durumunu analiz et.
Bu uygulama Taylor'ın özgün 'Fonksiyonel Ustabaşılık' kavramına karşılık gelir.
Taylor, ustabaşılık görevini planlama, uygulama ve kontrol gibi alt uzmanlıklara bölerek komuta birliği ilkesinden kasıtlı olarak sapmıştır.
3
III. öncüldeki standart kotayı aşanlara birim başına daha yüksek ödeme yapılması uygulamasını analiz et.
Bu uygulama Taylor'ın 'Farklılaştırılmış Parça Başı Ücret Sistemi' ilkesidir.
Sistematik kaytarmayı önlemek ve yüksek verimliliği teşvik etmek için sadece parça başı değil, hedefin üzerine çıkıldığında artan parça başı ücret ödenmesi öngörülmüştür.

Anahtar Kavram

Bilimsel Yönetim Yaklaşımının Temel İlkeleri (Zaman-Hareket Etüdü, Fonksiyonel Ustabaşılık, Parça Başı Ücret)
Bu soruyu puanla

Konular

Klasik Yönetim: Bilimsel Yönetim Yaklaşımı (Taylor)

Bu konudan daha fazla soru