Bir kamu kurumunda uzman denetçi olarak görev yapan Demir, kurumun yurt dışı temsilciliğine atanmak üzere başvuru yapmış ancak seçilememiştir. Demir, atama sürecinde kullanılan puanlama sisteminin şeffaf ve objektif olduğunu, liyakate dayalı bir değerlendirme yapıldığını düşünmektedir. Buna rağmen sonucun açıklanmasının ardından, eksik yönlerini öğrenmek ve kendini geliştirmek amacıyla daire başkanıyla görüşmek istemiş; ancak başkanı ona "Sana özel açıklama yapacak vaktim yok, sonucunu gördün işte, işine dön!" şeklinde sert ve küçümseyici bir tepki vermiştir.
Örgütsel adalet ve ilgili örgütsel davranış kavramları dikkate alındığında, bu durumla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Seçim sürecindeki objektiflik Demir'in işlemsel adalet algısını olumlu etkilerken; yöneticinin açıklama yapmaması bilgisel adaleti, sert ve küçümseyici üslubu ise kişilerarası adaleti zedelemiştir.Cevap
- BDemir'in atanamaması dağıtımsal adaletsizlik yarattığı için, yöneticinin sergilediği tutum doğrudan bir hale etkisi (halo effect) oluşturarak çalışanın devamlılık bağlılığını artırır.
- CKuralların şeffaf olması dağıtımsal adaletin sağlandığını gösterir; bu nedenle yöneticinin geribildirim vermemesi sadece iş tatminini düşürür, etkileşimsel adaleti etkilemez.
- DYöneticinin kaba davranışı bir stereotipleme (kalıpyargı) hatasıdır ve bu durum Demir'in işlemsel adalet algısını tamamen yok ederek normatif bağlılığını güçlendirir.
- ESeçim sonucunda istenen hedefe ulaşılamaması duygusal bağlılığı kesin olarak sıfırlarken, sürecin şeffaf olması bilgisel adaletin tam olarak sağlandığını kanıtlar.
Cevap
Seçim sürecindeki objektiflik Demir'in işlemsel adalet algısını olumlu etkilerken; yöneticinin açıklama yapmaması bilgisel adaleti, sert ve küçümseyici üslubu ise kişilerarası adaleti zedelemiştir.
Doğru seçenek, örgütsel adaletin alt boyutlarını senaryodaki durumla eksiksiz bir şekilde eşleştirmektedir. Dağıtımsal adalet sonucun (atanmama) hakkaniyetiyle, işlemsel adalet sürecin (şeffaf kriterler) objektifliğiyle ilgilidir. Etkileşimsel adalet ise yöneticinin astına davranış şekli olup ikiye ayrılır: Saygı ve nezaket gösterilmesi kişilerarası adaleti, kararların gerekçelerinin izah edilmesi ise bilgisel adaleti ifade eder. Senaryoda sürecin objektif olması işlemsel adaleti sağlarken; yöneticinin saygısız tutumu kişilerarası adaleti, açıklama yapmaktan kaçınması da bilgisel adaleti açıkça zedelemiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Örgütsel Adaletin Boyutları (Dağıtımsal, İşlemsel, Etkileşimsel)