Soru

Zorluk: OrtaÖrgütsel Adalet ve Güven

Bir kamu kurumu, taşra teşkilatında yeniden yapılanmaya giderek bazı çalışanların görev yerlerinde değişikliğe gitmiştir. Bu süreçte görev yeri değiştirilen memur Orhan Bey, yeni atandığı pozisyonun özlük hakları ve maaş düzeyi açısından beklentilerini tam olarak karşıladığını düşünmektedir. Ancak Orhan Bey, bu atama kararının hangi ölçütlere göre alındığı konusunda kendisine önceden yeterli ve tatmin edici bir açıklama yapılmamasından ve insan kaynakları yöneticisinin süreci yürütürken kendisine karşı nezaketsiz ve soğuk bir tutum sergilemesinden dolayı büyük bir rahatsızlık duymuştur. Bunun sonucunda, Orhan Bey'in kurumda kalma arzusu ve kurumu benimseme düzeyi zayıflamıştır.

Bu senaryoya göre, Orhan Bey'in yaşadığı durum ve bunun örgütsel sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Orhan Bey'in yeni haklarını yeterli bulması dağıtımsal adalet algısının yüksek olduğunu, yöneticinin nezaketsizliği ve açıklamaların yetersizliği ise sırasıyla kişilerarası ve bilgisel adaletin düşük olduğunu gösterir; bu da örgütsel bağlılığı zayıflatmıştır.Cevap
  2. B
    Ödüllerin ve sonuçların kendisi için adil belirlenmediğini düşünen Orhan Bey'in dağıtımsal adalet algısı zedelenmiş ve bu durum onun sadece genel iş tatminini düşürmüştür.
  3. C
    Yöneticinin olumsuz tutumu Orhan Bey'de hale etkisi yaratarak, yeni pozisyonunun maddi avantajlarını da reddetmesine ve bunun sonucunda devamlılık bağlılığının artmasına yol açmıştır.
  4. D
    Atama ölçütleri hakkında önceden bilgi verilmemesi stereotipleme hatasından kaynaklanmaktadır ve bu durum Orhan Bey'in iş tatminini yükseltirken, normatif bağlılığını düşürmüştür.
  5. E
    Orhan Bey'in beklentilerini karşılayan özlük hakları, onun işlemsel adalet algısını güçlendirmiş, ancak yöneticinin tutumu iş tatmininin örgütsel bağlılığa dönüşmesini engellemiştir.

Cevap

Çalışanın elde ettiği kazanımlardan memnun olması dağıtımsal adaletinin yüksek olduğunu; ancak kendisine açıklama yapılmaması bilgisel adaletinin, yöneticinin kaba davranması ise kişilerarası adaletinin düşük olduğunu ve bu durumun örgütsel bağlılığını zedelediğini ifade eden seçenektir.
Senaryoda çalışanın yeni maaşı ve hakları beklentilerini karşıladığı için 'dağıtımsal adalet' algısı olumludur. Ancak etkileşimsel adaletin iki alt boyutu ihlal edilmiştir: Kararın nedenlerine dair tatmin edici açıklama yapılmaması 'bilgisel adalet' eksikliğini; İK yöneticisinin nezaketsiz davranması ise 'kişilerarası adalet' eksikliğini gösterir. Bu adaletsizliklerin sonucunda çalışanın kurumu benimseme düzeyinin düşmesi, 'örgütsel bağlılık' kavramının zedelendiğini net bir biçimde ortaya koymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki adalet algısı türlerini tespit et.
Maaş ve haklardan memnuniyet = Dağıtımsal Adalet (Yüksek). Yeterli açıklama yapılmaması = Bilgisel Adalet (Düşük). Nezaketsiz tutum = Kişilerarası Adalet (Düşük).
Örgütsel adalet teorisinde kazanımlar dağıtımsal, süreçler işlemsel, insan ilişkileri ve iletişim ise etkileşimsel (bilgisel ve kişilerarası) adalet olarak sınıflandırılır.
2
Yaşanan durumun örgütsel davranış bağlamındaki sonucunu belirle.
Kurumda kalma arzusunun ve kurumu benimseme düzeyinin zayıflaması = Örgütsel Bağlılığın Zayıflaması.
Kurumu benimseme ve özdeşleşme durumu doğrudan örgütsel bağlılık kavramıyla ifade edilir.
3
Seçenekleri bu bulgularla eşleştirerek doğru yargıya ulaş.
Dağıtımsal adaletin yüksek, etkileşimsel (bilgisel ve kişilerarası) adaletin düşük olduğu ve bunun bağlılığı zedelediğini belirten ifade doğru kabul edilir.
Senaryodaki tüm unsurları kavramsal olarak eksiksiz kapsayan tek ifade budur.

Anahtar Kavram

Örgütsel adalet boyutları (Dağıtımsal, İşlemsel, Etkileşimsel) ve Örgütsel Bağlılık ilişkisi
Bu soruyu puanla