Soru

Zorluk: Ortaİş Örneklemesi Yöntemi

Bir belediyenin fen işleri müdürlüğü, saha bakım ekiplerinin fiili çalışma ve bekleme sürelerinin oranlarını tespit etmek istemektedir. Yönetim, geleneksel zaman etüdünün (kronometraj) yüksek maliyetinden ve personel üzerinde oluşturacağı psikolojik baskıdan kaçınmak amacıyla, tek bir analistin birden fazla ekibi rastgele zamanlarda gözlemleyebilmesine imkân tanıyan iş örneklemesi yöntemini kullanmaya karar vermiştir.

Yapılan ön pilot çalışmada, ekiplerin asıl iş üzerinde çalışma oranı %60\%60 olarak tespit edilmiştir. İlgili yönetici, %95\%95 güven düzeyinde (Z=2Z = 2) ve ±%4\pm \%4 mutlak hata payı ile ana çalışmanın yürütülebilmesi için gereken minimum gözlem sayısını hesaplayacaktır.

Buna göre, yöneticinin yapması gereken asgari gözlem sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    24
  2. B
    150
  3. 600Cevap
  4. D
    300
  5. E
    1500

Cevap

Asgari gözlem sayısı 600'dür.
İş örneklemesi yönteminde yapılması gereken minimum gözlem sayısı N=Z2p(1p)e2N = \frac{Z^2 \cdot p \cdot (1-p)}{e^2} formülü ile hesaplanır. İlgili değerler yerine konulduğunda; pay kısmı 220.600.40=0.962^2 \cdot 0.60 \cdot 0.40 = 0.96 ve payda kısmı 0.042=0.00160.04^2 = 0.0016 olur. Bu iki değer birbirine bölündüğünde (0.96/0.00160.96 / 0.0016) gerekli minimum gözlem sayısı 600 olarak bulunur. Ayrıca sorunun giriş metninde, iş örneklemesinin kronometraj yöntemine göre maliyet ve psikolojik baskı açısından avantajlarına vurgu yapılarak teorik bağlam da kurulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenlerin tespit edilmesi ve ondalık sayıya çevrilmesi
Z=2Z = 2, p=0.60p = 0.60, q=10.60=0.40q = 1 - 0.60 = 0.40, e=0.04e = 0.04 değerleri elde edildi.
Formülde kullanılacak yüzdelik ifadelerin matematiksel işleme uygun hale getirilmesi için.
2
İş örneklemesi gözlem sayısı formülünün (NN) uygulanması
N=Z2pqe2N = \frac{Z^2 \cdot p \cdot q}{e^2} formülüne göre N=220.600.400.042N = \frac{2^2 \cdot 0.60 \cdot 0.40}{0.04^2} denklemi kuruldu.
İstenilen güven düzeyi ve hata payına uygun örneklem büyüklüğünün hesaplanması için.
3
Matematiksel işlemlerin sırasıyla gerçekleştirilmesi
N=40.240.0016=0.960.0016=600N = \frac{4 \cdot 0.24}{0.0016} = \frac{0.96}{0.0016} = 600 sonucuna ulaşıldı.
Denklemin çözülerek asgari gözlem sayısının kesin olarak bulunması için.

Anahtar Kavram

İş Örneklemesinde Gözlem Sayısı (Örneklem Hacmi) Hesaplama
Bu soruyu puanla