İl Tarım ve Orman Müdürlüğünde ziraat mühendisi olarak görev yapan Elif Hanım; doğası gereği rekabetçi, zamanla yarışan ve sabırsız bir yapıya sahiptir. Son aylarda, bağlı bulunduğu şube müdürü ile projelerden sorumlu il müdür yardımcısının kendisine verdiği, birbirine tamamen zıt ve eşzamanlı yerine getirilmesi imkânsız talimatlar arasında kalmıştır. Başlangıçta bu durumla mücadele edip uyum sağlamaya çalışan Elif Hanım, sürecin uzamasıyla birlikte başa çıkma kapasitesini yitirmiş; aşırı yorgunluk, umutsuzluk ve psikosomatik rahatsızlıklar yaşamaya başlamıştır.
Hans Selye'nin Genel Uyum Sendromu (GAS) modeline ve stres yönetimi yaklaşımlarına göre, Elif Hanım'ın durumuyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Elif Hanım A tipi kişilik özelliğinde olup maruz kaldığı 'rol çatışması' nedeniyle 'tükenme' evresindedir; bu durumun çözümü için örgütsel düzeyde iş tanımlarının ve emir-komuta zincirinin netleştirilmesi gerekir.Cevap
- BElif Hanım rahat ve esnek olan B tipi kişilik yapısına sahip olup 'rol belirsizliği' yaşamaktadır; sorunun çözümü için örgüt düzeyinde personele bireysel 'zaman yönetimi' eğitimleri verilmelidir.
- CElif Hanım'ın yaşadığı temel sorun 'işin aşırı yükü' olup şu an GAS modeline göre 'alarm' evresindedir; stresle başa çıkmak için bireysel düzeyde 'iş zenginleştirme' uygulamalarına gidilmelidir.
- DElif Hanım A tipi kişilik özelliği göstermesine rağmen GAS modeline göre organizmanın savunma yaptığı 'direnç' evresindedir; kurumsal düzeyde personelin kendi kendine uygulayabileceği 'meditasyon' teknikleri zorunlu kılınmalıdır.
- EElif Hanım B tipi kişilik özelliği taşıdığından strese daha yatkındır ve şu an 'tükenme' evresindedir; stresin azaltılması için bireysel düzeyde personele 'karar verme yetkisinin devri' sağlanmalıdır.
Cevap
Elif Hanım'ın A tipi kişiliğe sahip olduğu, rol çatışması yaşayarak tükenme evresine girdiği ve çözüm olarak örgütsel düzeyde iş tanımlarının netleştirilmesi gerektiğini belirten seçenektir.
Doğru cevap; vakadaki bireyin özelliklerinin (sabırsız, rekabetçi) A tipi kişiliği, yaşadığı durumun (zıt talimatlar) rol çatışmasını, fiziksel rahatsızlıklarla enerjinin bitmesinin GAS modelindeki tükenme evresini temsil ettiğini kusursuz bir şekilde birleştirmektedir. Ayrıca çözüm önerisi olarak sunulan iş tanımlarının netleştirilmesi, sorunun kaynağına yönelik doğru bir örgütsel stres yönetimi stratejisidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Örgütsel Stres Kaynakları, GAS Modeli ve Başa Çıkma Stratejileri
Tahmini Süre:1m 0s