Soru

Zorluk: ZorÖrgütsel Adalet ve Güven

Bir düzenleyici ve denetleyici kurumda kıdemli uzman olan Selim Bey, kurumun yeni uygulamaya koyduğu "hibrit çalışma" kotalarının sonuçları açıklandığında, kendisiyle aynı unvanda olan ve ölçülebilir iş yükü kendisinden daha az olan bir meslektaşının bu hakka sahip olup kendisinin olamadığını görmüştür. Selim Bey, kendi çabası ile elde ettiği bu netice arasındaki dengesizliğin büyük bir haksızlık olduğunu düşünmektedir. Bununla birlikte, değerlendirme kriterlerinin (hizmet süresi, yabancı dil puanı, disiplin cezası almama vb.) herkes için standart uygulandığını, süreçte itiraz hakkı tanındığını ve değerlendirme komisyonunun tarafsız çalıştığını kabul etmektedir. Durumun gerekçesini öğrenmek için daire başkanıyla görüştüğünde, başkanı karara temel teşkil eden tüm puanlama tablolarını ve teknik verileri zamanında ve oldukça anlaşılır bir şekilde kendisine sunmuştur. Ancak başkan, görüşme boyunca Selim Bey ile göz teması kurmaktan kaçınmış, alaycı bir ses tonuyla "kendini kurumun vazgeçilmezi sanma yanılgısından kurtulmasını" tavsiye etmiştir.

Buna göre, Selim Bey'in adalet algısı ve bunun muhtemel örgütsel yansımaları hakkında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Elde edilen sonuca yönelik dağıtımsal adalet inancı düşük olsa da, komisyonun işleyişine duyulan süreçsel adalet ve yöneticinin şeffaflığına dayalı bilgisel adalet algısı olumludur; ihlal edilen boyut kişilerarası adalettir.Cevap
  2. B
    Selim Bey'in komisyonun standartlarına ve itiraz hakkına duyduğu güven, yöneticinin nezaketsiz tutumuna rağmen doğrudan kurumla özdeşleşmesini sağlayan duygusal bağlılığını en üst düzeye çıkaracaktır.
  3. C
    Yöneticinin kararın teknik gerekçelerini tablolara dayandırarak eksiksiz sunması, etkileşimsel adaletin hem bilgisel hem de kişilerarası boyutlarının kurumda başarıyla uygulandığının kanıtıdır.
  4. D
    Kotaların dağıtımında kendi çabasıyla elde ettiği ödül arasındaki dengesizliğe odaklanması, dağıtımsal adaletten ziyade süreçsel adalet mekanizmalarının çöktüğünü gösterir.
  5. E
    Değerlendirme komisyonunun tarafsızlığı ve standart uygulamaları, Selim Bey'in alternatif iş bulma zorluğuna dayalı devamlılık bağlılığını artırarak genel iş tatminini mutlak surette yükseltir.

Cevap

Selim Bey'in dağıtımsal adalet algısının düşük, süreçsel ve bilgisel adalet algısının yüksek olduğu; ancak yöneticinin kaba tavrı nedeniyle etkileşimsel adaletin kişilerarası boyutunun ihlal edildiğini ifade eden seçenektir.
Vaka incelendiğinde; Selim Bey'in kendi çabasıyla sonucu (hibrit çalışma hakkını) kıyaslayıp haksız bulması 'dağıtımsal adalet' algısının düşük olduğunu gösterir. Ancak kriterlerin eşit, tarafsız ve itiraz edilebilir standartlarda uygulandığına inanması 'süreçsel adalet' algısının yüksek olduğunu belirtir. Yöneticinin kararın nedenlerini, tablolar ve teknik verilerle zamanında ve şeffafça sunması etkileşimsel adaletin 'bilgisel' alt boyutunun sağlandığını gösterirken; görüşme sırasındaki alaycı, aşağılayıcı ve iletişime kapalı (göz temasından kaçınan) tavrı 'kişilerarası' alt boyutun net bir şekilde ihlal edildiğini kanıtlar. Doğru seçenek tüm bu boyutları eksiksiz ve hatasız ayrıştıran ifadedir.

Adım Adım Çözüm

1
Çıktıların ve sonuçların adilliğini analiz et.
Selim Bey, daha az çalışan iş arkadaşının ödülü (hibrit çalışma) almasını kendi çabasına kıyasla haksız bulmaktadır. Bu durum dağıtımsal adalet algısının düşük (olumsuz) olduğunu gösterir.
Dağıtımsal adalet, bireyin performansı/çabası ile elde ettiği ödül/çıktı arasındaki dengenin algılanmasıdır.
2
Karar alma mekanizmasının ve kuralların adilliğini analiz et.
Kriterlerin standart uygulandığı, komisyonun tarafsız olduğu ve itiraz hakkının bulunduğu kabul edilmektedir. Bu durum süreçsel adalet algısının yüksek (olumlu) olduğunu gösterir.
Süreçsel adalet, karara varılırken izlenen yolun, yöntemlerin ve politikaların objektifliğine duyulan inançtır.
3
Yöneticinin iletişim tarzını etkileşimsel adaletin alt boyutları açısından analiz et.
Gerekçelerin verilerle zamanında ve anlaşılır şekilde sunulması 'bilgisel adalet' boyutunun sağlandığını gösterir. Ancak yöneticinin göz teması kurmaması ve alaycı tutumu 'kişilerarası adalet' boyutunun zedelendiğini kanıtlar.
Etkileşimsel adalet; açıklamaların doğruluğu ve şeffaflığı (bilgisel adalet) ile iletişimin nezaket, saygı ve onur çerçevesinde yürütülmesi (kişilerarası adalet) olmak üzere ikiye ayrılır.

Anahtar Kavram

Örgütsel Adalet Boyutları (Dağıtımsal, Süreçsel, Etkileşimsel: Bilgisel ve Kişilerarası)
Bu soruyu puanla