Soru

Zorluk: ZorAlgı ve Karar Verme

Tarımsal Araştırmalar Enstitüsünde müdür olarak görev yapan Selim Bey, ziraat mühendisi Orhan'ın son dönemdeki performansını değerlendirmektedir. Selim Bey'in Orhan ile ilgili gözlemleri şöyledir:

I. Enstitüdeki diğer tüm mühendisler "Tohum Islahı" proje raporlarını zamanında ve eksiksiz teslim ederken, Orhan'ın raporu hatalı ve gecikmelidir.
II. Orhan sadece bu proje raporunda değil; laboratuvar analizleri, arazi denetimleri ve çiftçi eğitimleri gibi üstlendiği diğer tüm görevlerde de sürekli hatalar yapmaktadır.
III. Orhan, söz konusu "Tohum Islahı" proje raporlarını geçtiğimiz aylarda da hep hatalı ve gecikmeli olarak sunmuştur.

Kelley'in Atıf (Yükleme) Teorisi dikkate alındığında; Orhan'ın sergilediği bu davranışın yaygınlık (fikir birliği), belirginlik (farklılık) ve tutarlılık boyutlarının dereceleri ile Selim Bey'in yapması beklenen atıf türü aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

  1. Düşük - Düşük - Yüksek / İçsel AtıfCevap
  2. B
    Düşük - Yüksek - Yüksek / Dışsal Atıf
  3. C
    Yüksek - Düşük - Yüksek / İçsel Atıf
  4. D
    Düşük - Düşük - Düşük / Dışsal Atıf
  5. E
    Yüksek - Yüksek - Düşük / Dışsal Atıf

Cevap

Doğru seçenek; yaygınlığın düşük, belirginliğin düşük, tutarlılığın yüksek olduğu ve sonucunda içsel atıf yapıldığını belirten seçenektir.
Kelley'in Atıf Teorisine göre; davranışın yaygınlığı düşük (sadece Orhan hata yapıyor), belirginliği düşük (Orhan her görevde hata yapıyor, bu projeye has bir durum yok) ve tutarlılığı yüksek (geçmişte de hep hata yapmış) olduğunda, yönetici problemin dış koşullardan değil, doğrudan çalışanın kendi yetenek veya motivasyon eksikliğinden kaynaklandığına karar verir. Bu duruma 'İçsel Atıf' denir.

Adım Adım Çözüm

1
I. öncüle göre 'Yaygınlık (Fikir Birliği)' boyutunu analiz et.
Diğer mühendisler hata yapmazken sadece Orhan hata yaptığı için yaygınlık derecesi 'Düşük'tür.
Yaygınlık, diğer çalışanların aynı durumda benzer davranış sergileyip sergilemediğini ölçer.
2
II. öncüle göre 'Belirginlik (Farklılık)' boyutunu analiz et.
Orhan sadece bu görevde değil, diğer tüm farklı görevlerde de hata yaptığı için davranış bu göreve özgü (belirgin) değildir; dolayısıyla belirginlik derecesi 'Düşük'tür.
Belirginlik, kişinin farklı durumlarda/görevlerde farklı davranış sergileyip sergilemediğini ölçer.
3
III. öncüle göre 'Tutarlılık' boyutunu analiz et.
Orhan geçmiş aylarda da aynı görevde aynı hatayı yaptığı için davranış süreklilik arz etmektedir; tutarlılık derecesi 'Yüksek'tir.
Tutarlılık, kişinin aynı durumda zaman içinde benzer davranışı tekrarlama sıklığını ölçer.
4
Kelley'in matrisine göre bu üç boyutu birleştirerek atıf türünü belirle.
Düşük Yaygınlık + Düşük Belirginlik + Yüksek Tutarlılık = İçsel Atıf.
Davranışın diğerlerinde görülmemesi, kişinin her işte benzer hatalar yapması ve bunu sürekli tekrarlaması, problemin çevresel değil kişinin kendisinden kaynaklandığını gösterir.

Anahtar Kavram

Kelley'in Atıf (Yükleme) Teorisi Boyutları
Bu soruyu puanla