Bir Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünde görevli personelin hazırladığı veri giriş raporlarında sıkça hata yapıldığını fark eden şube müdürü, hata oranını düşürmek amacıyla yeni bir uygulama başlatmıştır. Şube müdürü personeline, "Hatasız olarak tamamlayıp teslim ettiğiniz her beşinci raporun ardından, hepinizin yorucu ve sıkıcı bulduğu haftalık fiziksel arşiv düzenleme nöbetinden o hafta için muaf tutulacaksınız." şeklinde bir duyuru yapmıştır. Bu uygulamanın ardından raporlardaki hata oranının hızla düştüğü gözlemlenmiştir.
Öğrenme kuramları dikkate alındığında, şube müdürünün istenen davranışı artırmak için kullandığı davranış değiştirme stratejisi ve uyguladığı pekiştirme tarifesi aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?
- Olumsuz pekiştirme – Sabit oranlı tarifeCevap
- Bİkinci tür ceza – Sabit oranlı tarife
- CBirinci tür ceza – Sabit aralıklı tarife
- DOlumlu pekiştirme – Değişken oranlı tarife
- EOlumsuz pekiştirme – Sabit aralıklı tarife
Cevap
Doğru seçenek olumsuz pekiştirme ve sabit oranlı tarifenin birlikte yer aldığı seçenektir.
Senaryoda şube müdürü, personelin hatasız rapor yazma davranışını artırmak istemektedir. Bunun için personelin sevmediği 'arşiv nöbeti' görevini ortamdan çekmektedir. İtici bir uyarıcının ortamdan çıkarılarak istenen davranışın artırılmasına 'olumsuz pekiştirme' adı verilir. Diğer yandan, bu muafiyetin kazanılması zaman esasına değil (örneğin her hafta sonu değil), tamamlanan belirli ve sabit bir iş adetine (her beşinci rapor) bağlandığı için uygulanan tarife 'sabit oranlı' tarifedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Edimsel Koşullanma Stratejileri ve Pekiştirme Tarifeleri