Soru

Zorluk: KolayÖrgütsel Stres Yönetimi

Bir kamu kurumunun Strateji Geliştirme Başkanlığında uzman olarak görev yapan Elif Hanım; karakteristik olarak sürekli zamanla yarışan, sabırsız ve aşırı rekabetçi bir yapıya sahiptir. Son zamanlarda, kendisinden beklenen görevlerin sınırlarının net olmaması ve yetki alanının tam olarak tanımlanmaması nedeniyle yoğun bir stres yaşamaktadır. Vücudu, strese karşı verdiği ilk şok tepkisini atlatmış olup; şu an mevcut duruma uyum sağlamak ve strese karşı koymak için tüm savunma mekanizmalarını aktif bir şekilde kullanmaktadır.

Bu senaryoda ifade edilen durumla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

  1. A
    Elif Hanım'ın yaşadığı örgütsel stresin kaynağı "rol çatışması"dır ve stresin azaltılması için bireysel bir strateji olan "iş tasarımı" (iş dizaynı) uygulanmalıdır.
  2. Elif Hanım "A tipi" kişilik yapısına sahiptir ve Hans Selye'nin Genel Uyum Sendromu modeline göre şu an "direnç" (karşı koyma) aşamasında bulunmaktadır.Cevap
  3. C
    Elif Hanım'ın vücudu Genel Uyum Sendromuna göre "tükenme" aşamasındadır ve stresle başa çıkabilmesi için bireysel bir strateji olan "iş zenginleştirme" yöntemine başvurulmalıdır.
  4. D
    Elif Hanım "B tipi" kişilik özelliğine sahiptir ve stresi azaltmak için "fiziksel egzersiz" gibi örgütsel stres yönetimi stratejilerini kullanmalıdır.
  5. E
    Elif Hanım'ın yaşadığı temel sorun "aşırı iş yükü"dür ve bireysel bir stres yönetimi tekniği olan "zaman yönetimi" ile kurumsal yetki belirsizliği tamamen çözülebilir.

Cevap

Elif Hanım'ın 'A tipi' kişilik yapısına sahip olduğu ve Hans Selye'nin modeline göre 'direnç' aşamasında bulunduğunu ifade eden seçenektir.
Doğru cevap, senaryoda belirtilen kişilik özelliklerinin ve stres aşamasının doğru tespit edildiği yargıdır. Sürekli zamanla yarışan, sabırsız ve rekabetçi özellikler 'A Tipi' kişilik yapısını tanımlar. Vücudun ilk şok (alarm) tepkisini atlatıp strese karşı koymak için savunma mekanizmalarını aktif kullandığı ve uyum sağlamaya çalıştığı evre ise Hans Selye'nin Genel Uyum Sendromunda 'Direnç (Karşı Koyma)' aşamasıdır. Ayrıca yaşanan temel sorun, görev sınırlarının net olmaması ile tanımlanan 'rol belirsizliği'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki kişilik özelliklerini analiz etmek.
Zamanla yarışan, sabırsız ve rekabetçi özellikler tespit edilir.
Bu özellikler 'A tipi' kişilik yapısının temel göstergeleridir.
2
Senaryodaki stres kaynağını belirlemek.
Görev sınırlarının ve yetki alanının net olmaması tespit edilir.
Bu durum literatürde rol çatışması ya da aşırı iş yükü olarak değil, doğrudan 'rol belirsizliği' olarak adlandırılır.
3
Genel Uyum Sendromu (GAS) aşamasını tespit etmek.
İlk şokun atlatıldığı ve savunma mekanizmalarının aktif olarak kullanıldığı evre belirlenir.
Bu belirtiler Hans Selye'nin modelinde Alarm evresinden sonra gelen 'Direnç (Karşı Koyma)' aşamasına karşılık gelir.

Anahtar Kavram

Örgütsel Stres Kaynakları ve Hans Selye'nin Genel Uyum Sendromu
Bu soruyu puanla