Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı bir ihtisas denetim biriminde göreve yeni başlayan müfettiş yardımcılarının, karmaşık vergi kaçakçılığı örüntülerini tespit etme becerilerini geliştirmeleri hedeflenmektedir. Sürecin başında birim amiri, yardımcıların hazırladığı her taslak rapordaki en ufak doğru tespiti bile inceleme anında sözlü olarak takdir etmiştir. Ancak yardımcılar temel denetim becerilerini kazandıktan sonra amir, bu sürekli geri bildirimi bırakmıştır. Bunun yerine amir, artık sadece çok iyi gizlenmiş ve tespiti zor olan istisnai vakalar başarıyla raporlandığında takdirlerini sunmaya başlamıştır. Bu tür zor vakaların personelin karşısına kaçıncı dosya incelemesinde çıkacağı önceden bilinemediği için, müfettiş yardımcıları her dosyayı aynı titizlikle ve ödül beklentisini kaybetmeden yüksek bir motivasyonla incelemeye devam etmişlerdir.
Buna göre, edimsel (operant) koşullanma kuramı bağlamında birim amirinin uygulamaya başladığı yeni pekiştirme tarifesi ve bu tarifenin personel davranışı üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?
- Değişken oranlı pekiştirme tarifesi uygulanmıştır; bu durum personelin sergilediği titiz inceleme davranışının sönmeye karşı son derece dirençli olmasını sağlamıştır.Cevap
- BDeğişken aralıklı pekiştirme tarifesi uygulanmıştır; uygulanan eşzamanlı denetim baskısı personelin sadece belirli zaman dilimlerinde performansının zirve yapmasına neden olmuştur.
- CSabit oranlı pekiştirme tarifesi uygulanmıştır; belirli sayıda dosya incelendiğinde ödül alınacağı bilindiği için hedefe yaklaşıldıkça personelin çabası artmıştır.
- DOlumsuz pekiştirme stratejisi izlenmiştir; amirin sürekli kontrol baskısının ortadan kalkması personelin algısal hatalarını minimize ederek içsel motivasyonu artırmıştır.
- EKademeli yaklaştırma (biçimlendirme) tekniği kullanılmıştır; zorlayıcı güç kaynakları devreye sokularak personelin uzmanlık davranışları adım adım mükemmelleştirilmiştir.