Soru

Zorluk: ZorPerformans Değerleme

Bir kamu kurumunun bölge müdürlüğünde görevli sicil amirlerinin, personeli değerlendirirken "kimseyle kötü olmamak ve olası itirazlardan kaçınmak" adına neredeyse tüm çalışanlara performans ölçeğinin orta noktasında yer alan standart puanları verdiği tespit edilmiştir. Ayrıca, yöneticilerin personelin yıl içindeki genel performans düzeyinden ziyade, değerlendirme formlarının doldurulduğu tarihten hemen önceki bir iki haftalık süreçteki davranışlarına odaklanarak puanlama yaptıkları görülmüştür. Bu durumu düzelterek personeli birbirinden net olarak ayırmak isteyen İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığı; çalışanların başarı düzeylerine göre %10'unun "çok zayıf", %20'sinin "zayıf", %40'ının "orta", %20'sinin "iyi" ve kalan %10'unun "çok iyi" kotalarına yerleştirilmesini zorunlu kılan yeni bir sisteme geçmiştir.

Buna göre, parçada bahsedilen iki performans değerleme hatası ve kurumun geçiş yaptığı yeni performans değerleme yöntemi aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla ve doğru olarak verilmiştir?

  1. Merkezi eğilim hatası – Yakın zaman etkisi – Zorunlu dağılım yöntemiCevap
  2. B
    Müsamaha hatası – Hale (Halo) etkisi – Grafik değerleme ölçeği
  3. C
    Merkezi eğilim hatası – Kontrast (Zıtlık) hatası – Sıralama yöntemi
  4. D
    Katılık hatası – Yakın zaman etkisi – Davranışsal beklentilere dayalı ölçek (BARS)
  5. E
    Müsamaha hatası – İlk izlenim hatası – Hedeflere göre yönetim

Cevap

Doğru eşleştirme 'Merkezi eğilim hatası – Yakın zaman etkisi – Zorunlu dağılım yöntemi' şeklinde olan seçenektir.
Vakadaki yöneticilerin personeli ortalama puanlarda toplaması 'merkezi eğilim hatası'nın tam tanımıdır. Değerlendirme formunu doldurmadan hemen önceki kısa bir süreye odaklanmaları, tüm dönemlik performansın göz ardı edildiği 'yakın zaman etkisi' hatasıdır. İnsan Kaynakları Dairesinin bu durumu çözmek için getirdiği ve personelin %10, %20, %40 gibi yüzdelik dilimlere (kotalara) yerleştirilmesini emreden sistem ise 'zorunlu dağılım yöntemi'dir. Bu yöntem, yöneticinin herkesi ortada toplamasını matematiksel olarak imkânsız kılar.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci değerlendirme hatasını tespit et.
Tüm çalışanlara ölçeğin orta noktasında puan verilmesi durumu saptanmıştır.
Yöneticilerin risk almamak veya çatışmadan kaçınmak için herkesi ortalama değerlerde toplaması literatürde 'Merkezi Eğilim Hatası' olarak tanımlanır.
2
İkinci değerlendirme hatasını tespit et.
Yalnızca değerlendirmeden hemen önceki bir iki haftalık sürece odaklanıldığı saptanmıştır.
Performansın tüm yıla yayılan geneli yerine, sadece dönemin sonundaki olayların hatırlanarak değerlendirmeye katılması 'Yakın Zaman Etkisi (Recency Effect)' olarak adlandırılır.
3
Kullanılan yeni performans değerleme yöntemini tanımla.
Personelin %10, %20, %40 gibi kesin kotalara yerleştirilmesinin zorunlu kılındığı saptanmıştır.
Değerlendiricileri personeli belirli başarı dilimlerine dağıtmaya mecbur bırakan ve böylece merkezi eğilim veya müsamaha/katılık hatalarını engelleyen kotalı sisteme 'Zorunlu Dağılım Yöntemi' denir.

Anahtar Kavram

Performans Değerleme Hataları ve Yöntemleri
Bu soruyu puanla