Soru

Zorluk: OrtaAlgı ve Karar Verme

Bir kamu kurumunda daire başkanı olarak görev yapan Leyla Hanım, personelinin yıllık performans değerlendirmesini yapmaktadır. Leyla Hanım, iletişim becerileri çok yüksek olan ve işyerinde daima güler yüzlü davranan personeli Tarık Bey'i değerlendirirken; Tarık Bey'in zaman yönetimi ve analitik raporlama konularındaki belirgin eksikliklerini göz ardı etmiş ve sadece bu olumlu sosyal özelliklerinin etkisi altında kalarak ona tüm performans kriterlerinde en yüksek puanı vermiştir.

Buna göre, Leyla Hanım'ın performans değerlendirmesi sırasında düştüğü algısal hata aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Hale etkisiCevap
  2. B
    Yansıtma
  3. C
    Zıtlık etkisi
  4. D
    Kalıpyargı
  5. E
    Seçici algı

Cevap

Hale etkisi, kişinin belirgin tek bir özelliğinin, onun hakkındaki genel değerlendirmeyi şekillendirmesi durumudur.
Doğru yanıt olan 'Hale etkisi', bir bireyin sahip olduğu tek bir olumlu ya da olumsuz özelliğin (bu vakada iletişim becerisi ve güler yüz), onun diğer tüm özelliklerinin değerlendirilmesinde belirleyici olması durumudur. Yönetici, çalışanın sosyal becerilerinden o kadar etkilenmiştir ki, teknik becerilerindeki eksikliği görememiş ve bütünüyle olumlu bir değerlendirme yapmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Vakadaki yöneticinin değerlendirme sürecindeki temel dayanağını tespit et.
Yönetici, personelin sadece 'iletişim becerisi ve güler yüzlülük' gibi tek bir olumlu özelliğine odaklanmıştır.
Algısal hatanın türünü belirlemek için değerlendirmenin hangi kritere göre saptığını bulmak gerekir.
2
Yöneticinin bu tek özellikten yola çıkarak nasıl bir sonuca vardığını analiz et.
Personelin zaman yönetimi ve raporlama gibi ilgisiz ve eksik olduğu diğer alanlarda da başarılı olduğu varsayılmış ve tüm kriterlerde yüksek puan verilmiştir.
Tek bir olumlu özelliğin diğer tüm özellikleri gölgelemesi (veya aydınlatması) mekanizmasının hangi kavrama karşılık geldiğini doğrulamak için gereklidir.
3
Tespit edilen mekanizmayı örgütsel davranış literatüründeki algı hatalarıyla eşleştir.
Bir kişinin tek bir özelliğinden yola çıkarak genel bir kanıya varılması durumu 'hale etkisi' (halo effect) olarak adlandırılmaktadır.
Vakadaki durum teorik çerçevedeki tanım ile birebir örtüşmektedir.

Anahtar Kavram

Algı Yanılgıları (Hale Etkisi)
Bu soruyu puanla