Soru

Zorluk: OrtaÖrgütsel Stres Yönetimi

Bir Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünde muayene memuru olarak görev yapan ve karakteristik olarak sabırsız, sürekli zamanla yarışan, aynı anda birden fazla işi kusursuz yapmaya odaklanan bir yapıya sahip olan Levent Bey; son dönemde hem amirlerinin 'işlemleri hızlandırarak bekleme sürelerini minimize etme' talimatı hem de gümrük mevzuatının emrettiği 'eksiksiz ve detaylı fiziki kontrol' zorunluluğu arasında sıkışıp kalmıştır. Başlangıçta bu ikili baskıya uyum sağlamak için ekstra çaba sarf edip fazla mesai yaparak vücudunun direncini korumaya çalışsa da, aylar süren bu temponun ardından artık kronik yorgunluk, uykusuzluk ve işe karşı derin bir isteksizlik yaşamaya başlamıştır.

Buna göre, Levent Bey'in yaşadığı stres süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Levent Bey'in amirleriyle yaşadığı durum temelde bir kişilerarası çatışmadır ve kurumun Selye'nin 'Direnç' aşamasındaki bu sorunu çözmek için 'uyma' politikasını benimsetmesi yeterli bir örgütsel stratejidir.
  2. B
    B Tipi kişilik özelliklerinin getirdiği stres birikimiyle 'Tükenme' aşamasına gelen çalışanın zedelenen normatif bağlılığını onarmak için, kendisine zaman yönetimi ve meditasyon gibi teknikler yegane örgütsel strateji olarak sunulmalıdır.
  3. Selye'nin Genel Uyum Sendromu modeline göre 'Tükenme' aşamasında olan bu A Tipi çalışanın yaşadığı 'rol çatışmasını' çözmek için, görev tanımlarının gözden geçirilmesi ve işin yeniden tasarlanması gibi örgütsel stratejiler uygulanmalıdır.Cevap
  4. D
    Sürecin şu anda 'Alarm' aşamasında olan Levent Bey'e, yaşadığı rol belirsizliğini aşması için işin gerektirdiği personel niteliklerini anlatan 'iş gerekleri' belgesinin verilmesi temel örgütsel çözümdür.
  5. E
    Çalışanın tecrübe ettiği rol çatışmasını Selye'nin 'Direnç' aşamasında durdurabilmek için, insan kaynakları biriminin trend analizi yöntemiyle yeni personeller ataması uygulanabilecek en etkili bireysel stratejidir.

Cevap

Selye'nin Genel Uyum Sendromuna göre 'Tükenme' aşamasında olan A Tipi çalışanın maruz kaldığı rol çatışmasının, işin yeniden tasarlanması gibi örgütsel stratejilerle çözülmesi gerektiğini belirten ifadedir.
Parçadaki 'sabırsız ve zamanla yarışan' ifadeleri A Tipi kişiliği; amirlerin hız talebi ile mevzuatın detay talebi arasında kalınması 'rol çatışmasını'; başlangıçtaki fazla mesai çabasının (direnç) ardından gelen kronik yorgunluk ve isteksizlik ise Selye'nin 'Tükenme' (Exhaustion) aşamasını kesin olarak göstermektedir. Bu tür yapısal örgütsel sorunların kalıcı çözümü, bireysel çabalardan ziyade iş tasarımı gibi örgütsel stres yönetimi stratejilerini gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
Vakadaki çalışan profili analiz edilir.
Sabırsız, zamanla yarışan ve mükemmeliyetçi yapı 'A Tipi' kişilik özelliği olarak tespit edilir.
Stresin kişisel kaynaklarını doğru tanımlamak için.
2
Vakadaki stres kaynağı ve Selye'nin modeli eşleştirilir.
Amirin hız talebi ile mevzuatın detay talebi arasındaki zıtlık 'Rol Çatışması'dır. Kronik yorgunluk ve isteksizlik ise Selye'nin 'Tükenme' aşamasında olunduğunu gösterir.
Örgütsel stres kaynağını ve çalışanın organizmik tepki düzeyini belirlemek için.
3
Çözüm önerileri bireysel ve örgütsel stratejiler bağlamında ayrıştırılır.
İş tasarımı ve görev tanımlarının güncellenmesi 'örgütsel strateji' iken; meditasyon ve zaman yönetimi 'bireysel strateji'dir.
Seçeneklerdeki müdahale türü karmaşasını gidermek için.

Anahtar Kavram

Örgütsel Stres Kaynakları, Selye'nin Genel Uyum Sendromu ve Stres Yönetimi Stratejileri
Bu soruyu puanla