Soru

Zorluk: KolayAlgı ve Karar Verme

Bir il sağlık müdürlüğünde satın alma komisyonu başkanı olarak görev yapan Cenk Bey, kuruma alınacak yeni tıbbi cihazlar için piyasadaki tüm alternatifleri, teknik özellikleri ve tedarikçi geçmişlerini eksiksiz bir biçimde analiz etmek yerine; kurumun asgari teknik şartnamesini karşılayan ve bütçe sınırları içerisinde kalan ilk uygun firmayla sözleşme imzalamıştır.

Cenk Bey'in karar sürecinde maksimum faydayı sağlayacak en mükemmel seçeneği aramak yerine, zaman ve bilgi kısıtları nedeniyle "yeterli ve tatmin edici" bulduğu ilk alternatifi seçmesi, yönetim literatüründe aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanır?

  1. Sınırlı rasyonellik (Tatmin edici karar)Cevap
  2. B
    Rasyonel karar verme
  3. C
    Sezgisel karar verme
  4. D
    Hale etkisi
  5. E
    Stereotipleme (Kalıpyargı)

Cevap

Doğru seçenek, karar vericinin mükemmeli aramak yerine yeterli olanı seçtiğini belirten Sınırlı Rasyonellik (Tatmin edici karar) kavramıdır.
Doğru yanıt Sınırlı rasyonellik modelidir. Herbert Simon tarafından ortaya atılan bu kurama göre, yöneticiler zaman, maliyet ve bilişsel kapasite sınırları nedeniyle rasyonel modelin gerektirdiği gibi tüm alternatifleri analiz edemezler. Bunun yerine, belirledikleri minimum standartları (asgari teknik şartname, bütçe sınırı) karşılayan ilk alternatifi bulduklarında arayışı sonlandırırlar. Buna literatürde 'tatmin edici karar' (satisficing) denir.

Adım Adım Çözüm

1
Vakadaki yöneticinin karar verme davranışını analiz etme.
Yönetici, tüm alternatifleri değerlendirmemiş, sadece asgari şartları sağlayan ilk uygun tedarikçiyi seçerek süreci sonlandırmıştır.
Karar modelleri arasındaki farkı bulabilmek için karar vericinin izlediği yöntemin (optimizasyon mu yoksa tatmin olma mı) belirlenmesi gerekir.
2
Davranışı yönetim kuramlarındaki karar modelleriyle eşleştirme.
Maksimum faydayı arayan 'Rasyonel Model' elenir. Herbert Simon tarafından geliştirilen ve kısıtlı zaman/bilgi nedeniyle ilk uygun seçeneğe razı olmayı ifade eden 'Sınırlı Rasyonellik' (Bounded Rationality) modeline ulaşılır.
Sınırlı rasyonellik modeli, tam rasyonelliğin gerçek hayatta uygulanmasının imkansızlığını ve insanların 'tatmin edici' (satisficing) kararlarla yetindiğini açıklar.

Anahtar Kavram

Sınırlı Rasyonellik ve Tatmin Edici Karar
Bu soruyu puanla