Soru

Zorluk: OrtaBirleşik (Toplam) Kaldıraç (DCL)

Zeta Üretim A.Ş.'nin belirli bir faaliyet dönemine ait bazı finansal bilgileri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Finansal KalemTutar (TL)
Net Satışlar1.200.000
Değişken Maliyetler720.000
Sabit Faaliyet Maliyetleri240.000
Faiz Giderleri160.000

İşletme yönetimi, makroekonomik koşullardaki iyileşmeye bağlı olarak önümüzdeki faaliyet döneminde satış hacminde %10\%10'luk bir artış beklemektedir.

Buna göre, beklenen bu satış artışının işletmenin hisse başına kârında (HBK) yaratacağı oransal artış aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    %20\%20
  2. B
    %30\%30
  3. C
    %50\%50
  4. %60\%60Cevap
  5. E
    %120\%120

Cevap

Beklenen satış artışının hisse başına kârda yaratacağı oransal artış %60\%60'tır.
Doğru yanıt, birleşik kaldıraç derecesinin (DCL) formüle uygun şekilde doğru hesaplanıp satışlardaki artış oranıyla çarpılmasını içerir. DCL, toplam Katkı Payının Vergi Öncesi Kâra (VÖK) bölünmesiyle bulunur. İşletmenin Katkı Payı 1.200.000720.000=480.0001.200.000 - 720.000 = 480.000 TL; VÖK ise 480.000240.000160.000=80.000480.000 - 240.000 - 160.000 = 80.000 TL'dir. Buradan DCL=480.000/80.000=6DCL = 480.000 / 80.000 = 6 çıkar. Satışlarda %10\%10 artış beklendiğine göre, HBK'daki artış 6×%10=%606 \times \%10 = \%60 olacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
İşletmenin Katkı Payını hesaplayınız.
Katkı Payı = Net Satışlar - Değişken Maliyetler = 1.200.000720.000=480.0001.200.000 - 720.000 = 480.000 TL
Kaldıraç oranlarının bulunabilmesi için öncelikle satışlardan değişken maliyetlerin düşülmesiyle elde edilen katkı payının bilinmesi gerekir.
2
İşletmenin Vergi Öncesi Kârını (VÖK) hesaplayınız.
VÖK = Katkı Payı - Sabit Faaliyet Maliyetleri - Faiz Giderleri = 480.000240.000160.000=80.000480.000 - 240.000 - 160.000 = 80.000 TL
Birleşik (toplam) kaldıracın temel bileşenlerinden olan net finansal sonuç (vergi öncesi kâr) bulunmalıdır.
3
Birleşik (Toplam) Kaldıraç Derecesini (DCL) hesaplayınız.
DCL=Katkı PayıVO¨K=480.00080.000=6DCL = \frac{\text{Katkı Payı}}{\text{VÖK}} = \frac{480.000}{80.000} = 6
DCL, satışlardaki yüzde değişimin hisse başına kâra ne oranda yansıyacağını gösteren katsayıdır.
4
Satışlardaki %10\%10'luk artışın Hisse Başına Kâra (HBK) etkisini hesaplayınız.
ΔHBK(%)=DCL×ΔSatıs¸lar(%)=6×%10=%60\Delta HBK (\%) = DCL \times \Delta \text{Satışlar} (\%) = 6 \times \%10 = \%60
Birleşik kaldıraç derecesi, satışlardaki oransal değişimin HBK üzerindeki kaldıraçlı etkisini (çarpanını) verir.

Anahtar Kavram

Birleşik (Toplam) Kaldıraç (DCL), işletmenin hem sabit faaliyet hem de sabit finansman giderlerine sahip olmasından dolayı, satış hacmindeki belirli bir değişimin hisse başına kârda (HBK) yaratacağı toplam etkiyi ölçer.
Bu soruyu puanla