Soru

Zorluk: ZorAlacak Yönetimi ve Kredi Politikaları

Sigma Kimya A.Ş., tamamı kredili olan satış hacmini artırmak amacıyla kredi standartlarını esnetmeyi ve tahsilat süresini uzatmayı planlamaktadır. Şirketin mevcut ve planlanan durumuna ilişkin öngörüleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

DeğişkenlerMevcut DurumPlanlanan Durum
Yıllık Satış Tutarı4.500.0004.500.000 TL5.400.0005.400.000 TL
Ortalama Tahsilat Süresi4040 gün6060 gün
Şüpheli Alacak Oranı%2\%2%4\%4

Şirketin satışlarının değişken maliyet oranı %70\%70'tir. İşletme, alacaklara yaptığı yatırımı değişken maliyetler üzerinden hesaplamaktadır. Şirketin alacaklara bağlanan fonlar için katlandığı fırsat maliyeti (beklenen getiri oranı) yıllık %20\%20'dir. Şüpheli alacak oranları ilgili dönemin toplam satışları üzerinden hesaplanmaktadır. (Bir yıl 360360 gün olarak alınacaktır.)

Buna göre, işletmenin kredi politikasını esnetme kararının net faydası veya maliyeti aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    178.000178.000 TL net fayda
  2. B
    64.00064.000 TL net fayda
  3. 88.00088.000 TL net faydaCevap
  4. D
    448.000448.000 TL net fayda
  5. E
    2.0002.000 TL net maliyet

Cevap

İşletmenin kararı sonucunda 88.00088.000 TL net fayda (kâr artışı) elde edilecektir.
Kredi politikasının esnetilmesi üç temel etki yaratır: 1) Ek satışlardan doğan marjinal kâr (900.000×%30=270.000900.000 \times \%30 = 270.000 TL), 2) Alacaklara bağlanan ilave sermayenin fırsat maliyeti (Mevcut yatırım: 350.000350.000 TL, Planlanan: 630.000630.000 TL, Fark: 280.000280.000 TL, Fırsat Maliyeti: 280.000×%20=56.000280.000 \times \%20 = 56.000 TL), 3) Şüpheli alacaklardaki marjinal artış (Yeni: 216.000216.000 TL - Eski: 90.00090.000 TL = 126.000126.000 TL). Net fayda: 270.00056.000126.000=88.000270.000 - 56.000 - 126.000 = 88.000 TL olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Marjinal (Ek) Kârın Hesaplanması
Ek Satışlar = 5.400.0004.500.000=900.0005.400.000 - 4.500.000 = 900.000 TL. Katkı Payı Oranı = 10,70=0,301 - 0,70 = 0,30. Ek Kâr = 900.000×0,30=270.000900.000 \times 0,30 = 270.000 TL.
Politika değişikliğinin getireceği brüt faydayı bulmak için artan satış hacmi, birim başına elde edilen kâr marjı (katkı payı) ile çarpılır.
2
Alacaklara Bağlanan Sermayedeki Artışın ve Maliyetinin Bulunması
Mevcut Yatırım = (4.500.000/360)×40×0,70=350.000(4.500.000 / 360) \times 40 \times 0,70 = 350.000 TL. Planlanan Yatırım = (5.400.000/360)×60×0,70=630.000(5.400.000 / 360) \times 60 \times 0,70 = 630.000 TL. Marjinal Yatırım = 630.000350.000=280.000630.000 - 350.000 = 280.000 TL. Yatırım Maliyeti = 280.000×0,20=56.000280.000 \times 0,20 = 56.000 TL.
Satışların artması ve vadenin uzaması alacak bakiyesini büyütür. Bu bakiye değişken maliyetlerle finanse edildiği için fırsat maliyeti bu tutar üzerinden hesaplanır.
3
Şüpheli Alacak Giderlerindeki Artışın Hesaplanması
Mevcut Şüpheli Alacak = 4.500.000×0,02=90.0004.500.000 \times 0,02 = 90.000 TL. Planlanan Şüpheli Alacak = 5.400.000×0,04=216.0005.400.000 \times 0,04 = 216.000 TL. Marjinal Gider Artışı = 216.00090.000=126.000216.000 - 90.000 = 126.000 TL.
Riskli müşterilere verilen krediler nedeniyle batık alacaklar artar, karar verirken yalnızca iki durum arasındaki fark (marjinal maliyet) dikkate alınır.
4
Net Fayda / Maliyetin Belirlenmesi
Net Fayda = Marjinal Kâr - Marjinal Yatırım Maliyeti - Marjinal Şüpheli Alacak Gideri = 270.00056.000126.000=88.000270.000 - 56.000 - 126.000 = 88.000 TL.
Elde edilecek tüm ek getirilerden, katlanılacak tüm ek maliyetler çıkarılarak net etki bulunur.

Anahtar Kavram

Kredi Standartlarının Esnetilmesi ve Marjinal Analiz
Bu soruyu puanla