Soru

Zorluk: ZorFaaliyet Kaldıracı

Lodos Makine Sanayi A.Ş., tek tip endüstriyel bileşen üretimi gerçekleştirmektedir. İşletmenin ürünlerine ait birim satış fiyatı 150150 TL, birim değişken maliyeti ise 9090 TL'dir. İşletmenin mevcut satış hacmi 30.00030.000 adet olup, katlandığı toplam sabit faaliyet giderleri 1.200.0001.200.000 TL, yıllık finansman giderleri ise 300.000300.000 TL'dir.

İşletme yönetimi, pazar payını genişletmek amacıyla gelecek dönemde satış hacmini %25\%25 oranında artırmayı planlamaktadır.

Buna göre, planlanan satış artışının gerçekleşmesi durumunda, işletmenin Faiz ve Vergi Öncesi Kârında (FVÖK) meydana gelecek artış oranı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    %25\%25
  2. B
    %50\%50
  3. C
    %62,5\%62,5
  4. %75\%75Cevap
  5. E
    %150\%150

Cevap

İşletmenin FVÖK tutarı %75\%75 oranında artacaktır.
Faaliyet kaldıraç derecesi (DOL), satış miktarındaki değişimin Faiz ve Vergi Öncesi Kâr (FVÖK) üzerindeki etkisini ölçer. Verilen bilgilere göre;
Toplam Katkı Payı = 30.000 × (150 - 90) = 1.800.000 TL'dir.
FVÖK = Katkı Payı - Sabit Faaliyet Giderleri = 1.800.000 - 1.200.000 = 600.000 TL'dir.
DOL = Toplam Katkı Payı / FVÖK = 1.800.000 / 600.000 = 3,0 olarak bulunur.
Bu katsayı, satışlardaki her %1'lik değişimin FVÖK'te %3'lük bir değişim yaratacağı anlamına gelir. Satış hacmi %25 artırıldığında, FVÖK üzerindeki artış %25 × 3 = %75 olacaktır. Doğru cevap, %75 artışı gösteren seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
İşletmenin mevcut toplam satış hasılatı ve toplam değişken maliyetlerini bularak Katkı Payını (CM) hesaplayın.
Satışlar = 30.000 adet × 150 TL = 4.500.000 TL. Değişken Maliyet = 30.000 adet × 90 TL = 2.700.000 TL. Toplam Katkı Payı = 4.500.000 - 2.700.000 = 1.800.000 TL.
Faaliyet kaldıraç derecesini hesaplayabilmek için öncelikle faaliyetlerden elde edilen brüt kâr niteliğindeki katkı payının bulunması gerekir.
2
Katkı payından sabit faaliyet giderlerini çıkararak Faiz ve Vergi Öncesi Kârı (FVÖK) hesaplayın.
FVÖK = 1.800.000 TL (Katkı Payı) - 1.200.000 TL (Sabit Faaliyet Gideri) = 600.000 TL.
Kaldıraç formülünün payda kısmında yer alan, işletmenin temel faaliyet kârını tespit etmek gereklidir. Finansman giderleri bu aşamada dikkate alınmaz.
3
Toplam Katkı Payını, FVÖK tutarına bölerek Faaliyet Kaldıraç Derecesini (DOL) hesaplayın.
DOL = 1.800.000 / 600.000 = 3,0.
DOL, satışlardaki yüzde birlik değişimin FVÖK üzerinde kaç katlık bir etki yaratacağını gösteren temel göstergedir.
4
Satışlardaki planlanan yüzdesel artış oranını, Faaliyet Kaldıraç Derecesi ile çarparak FVÖK üzerindeki net etkiyi bulun.
%25 (Satış Artışı) × 3,0 (DOL) = %75.
Kaldıraç mantığına göre; satış hacmindeki yüzdesel artış faaliyet kaldıracı katsayısı kadar büyüyerek FVÖK'e yansır.

Anahtar Kavram

İşletmelerde sabit faaliyet maliyetlerinin varlığı nedeniyle satış hasılatındaki yüzdesel değişimin, Faiz ve Vergi Öncesi Kâr (FVÖK) üzerinde daha yüksek oranda (kaldıraçlı) bir değişim yaratmasına Faaliyet Kaldıracı (DOL) denir. DOL = Katkı Payı / FVÖK formülü ile hesaplanır.
Bu soruyu puanla