Soru

Zorluk: ZorSermaye Bütçelemesinde Risk ve Belirsizlik Analizi

Büyük ölçekli bir altyapı yatırımı planlayan bir kamu iştiraki, birbirini dışlayan ve ekonomik ömürleri aynı olan "Kuzey" ve "Güney" adlı iki farklı otoyol projesini değerlendirmektedir. Projelerin beklenen Net Bugünkü Değer (NBD) ve standart sapma verileri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

ProjeBeklenen NBD (TL)Standart Sapma (TL)
Kuzey4.000.0004.000.0001.200.0001.200.000
Güney2.500.0002.500.000600.000600.000

Buna göre, projelerin risk profilleri dikkate alındığında finansman yöneticisinin yapması gereken en uygun teknik değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kuzey projesinin varyasyon katsayısı (0,300,30) daha yüksek olduğundan göreceli risk düzeyi daha fazladır; bu nedenle Kuzey projesinin nakit akışları iskontolanırken daha yüksek bir riske göre düzeltilmiş iskonto oranı (RADOR) kullanılmalıdır.Cevap
  2. B
    Güney projesinin standart sapması daha düşük olduğu için mutlak risk düzeyi azdır; projeler arası İVO ve NBD çelişkisine düşmemek adına risk analizi yapılmadan doğrudan İç Verim Oranı (İVO) yöntemi ile karar verilmelidir.
  3. C
    Güney projesinin varyasyon katsayısı (0,240,24) daha düşük olduğu için, riski yansıtmak amacıyla bu projenin nakit akışlarına uygulanacak belirlilik eşiti katsayısı (α\alpha), Kuzey projesine kıyasla daha düşük tutulmalıdır.
  4. D
    Kuzey projesi mutlak olarak daha riskli olduğu için, projeye ait standart sapma değeri doğrudan Sermaye Varlıkları Fiyatlama Modelindeki (CAPM) beta katsayısı yerine kullanılmalı ve getiri bu şekilde hesaplanmalıdır.
  5. E
    Projelerin beklenen getirileri farklı olduğundan varyasyon katsayısı anlamsızdır; riski eşitlemek için iskontolu geri ödeme süresi hesaplanmalı ve paranın zaman değeri formülündeki iskonto oranı sıfır kabul edilmelidir.

Cevap

Kuzey projesinin varyasyon katsayısı hesaplandığında daha yüksek olduğu görülür ve yüksek riskli projelerde nakit akışlarının daha yüksek bir Riske Göre Düzeltilmiş İskonto Oranı (RADOR) ile iskontolanması gerekir.
Beklenen getirileri (ölçekleri) birbirinden farklı olan projelerin risk değerlendirmesi yapılırken mutlak risk ölçüsü olan standart sapmaya değil, göreceli risk ölçüsü olan varyasyon katsayısına (CV=σ/μCV = \sigma / \mu) bakılır. Hesaplamalar sonucunda Kuzey projesinin 0,300,30, Güney projesinin ise 0,240,24 varyasyon katsayısına sahip olduğu bulunur. Birim getiri başına daha yüksek risk taşıyan Kuzey projesinin, sermaye bütçelemesi değerlendirmesinde yüksek riskine uygun olarak daha yüksek bir Riske Göre Düzeltilmiş İskonto Oranı (RADOR) ile iskontolanması finansal yönetimin temel prensibidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kuzey projesinin varyasyon katsayısını (CV) hesaplayın.
CV=1.200.0004.000.000=0,30CV = \frac{1.200.000}{4.000.000} = 0,30
Ölçekleri (beklenen NBD'leri) farklı olan projelerin riskleri standart sapma ile değil, birim getiri başına düşen riski gösteren varyasyon katsayısı ile karşılaştırılır.
2
Güney projesinin varyasyon katsayısını (CV) hesaplayın.
CV=600.0002.500.000=0,24CV = \frac{600.000}{2.500.000} = 0,24
Göreceli riski karşılaştırabilmek için diğer projenin de birim getiri başına riskini bulmak gerekir.
3
İki projenin göreceli risk düzeylerini karşılaştırın.
Kuzey projesinin CV'si (0,300,30), Güney projesinin CV'sinden (0,240,24) büyüktür.
Varyasyon katsayısı büyük olan proje, her 1 TL'lik beklenen getiri için daha fazla risk taşır.
4
Risk derecesini sermaye bütçelemesi araçlarına (RADOR veya Belirlilik Eşiti) uygulayın.
Kuzey projesi daha riskli olduğundan, değerlendirmede kullanılacak iskontolama oranı (RADOR) artırılmalı veya belirlilik eşiti katsayısı (α\alpha) düşürülmelidir.
Risk arttıkça, yatırımcıların talep edeceği risk primi artar, bu da iskonto oranını (payda) yükseltir.

Anahtar Kavram

Varyasyon Katsayısı ve Riske Göre Düzeltilmiş İskonto Oranı (RADOR)
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla