Soru

Zorluk: OrtaKuruluş Yeri Seçimi: Maliyet-Hacim (Başabaş) Analizi

Bir ambalaj üreticisi, yeni kuracağı tesis için üç farklı bölgeyi (A, B ve C) alternatif kuruluş yeri olarak değerlendirmektedir. Bu bölgelere ilişkin yıllık sabit maliyet ve birim değişken maliyet tahminleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

BölgeYıllık Sabit Maliyet (TL)Birim Değişken Maliyet (TL)
A Bölgesi1.500.000120
B Bölgesi2.400.00090
C Bölgesi3.600.00060

Buna göre, A ve B bölgeleri arasındaki maliyet farksızlık (başabaş) noktası ile yıllık 35.00035.000 birimlik üretim hacmi planlandığında toplam maliyet açısından seçilmesi gereken en uygun bölge sırasıyla aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

  1. 30.000 birim - B BölgesiCevap
  2. B
    30.000 birim - A Bölgesi
  3. C
    40.000 birim - C Bölgesi
  4. D
    35.000 birim - B Bölgesi
  5. E
    25.000 birim - A Bölgesi

Cevap

Doğru yanıt, 30.00030.000 birim - B Bölgesi seçeneğidir.
Doğru yanıt olan '30.000 birim - B Bölgesi' seçeneği, hem A ve B arasındaki denklemin (1.500.000+120Q=2.400.000+90Q1.500.000 + 120Q = 2.400.000 + 90Q) doğru çözümüyle 30.00030.000 birim farksızlık noktasını bulmuş, hem de 35.00035.000 üretim hacminde A (5.700.0005.700.000 TL), B (5.550.0005.550.000 TL) ve C (5.700.0005.700.000 TL) maliyetlerini doğru bir şekilde kıyaslayarak en düşük maliyetli olan B bölgesini işaret etmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
A ve B bölgeleri arasındaki maliyet farksızlık (başabaş) noktasını bulmak için iki bölgenin toplam maliyet fonksiyonlarını birbirine eşitle.
TMA=TMB⇒1.500.000+120×Q=2.400.000+90×QTM_A = TM_B \Rightarrow 1.500.000 + 120 \times Q = 2.400.000 + 90 \times Q
İki alternatif kuruluş yeri arasındaki farksızlık noktası, her iki alternatifin toplam maliyetlerinin birbirine eşit olduğu üretim hacmidir.
2
Elde edilen denklemi çözerek QQ (üretim hacmi) değerini hesapla.
120Q−90Q=2.400.000−1.500.000⇒30Q=900.000⇒Q=30.000120Q - 90Q = 2.400.000 - 1.500.000 \Rightarrow 30Q = 900.000 \Rightarrow Q = 30.000 birim.
Değişken maliyet ve sabit maliyet farkları oranlanarak farksızlık (başabaş) miktarını bulmuş oluruz.
3
Yıllık 35.00035.000 birimlik üretim hacmi planlandığında, her üç bölge için tahmini toplam maliyetleri hesapla.
A Bölgesi: 1.500.000+(120×35.000)=5.700.0001.500.000 + (120 \times 35.000) = 5.700.000 TL
B Bölgesi: 2.400.000+(90×35.000)=5.550.0002.400.000 + (90 \times 35.000) = 5.550.000 TL
C Bölgesi: 3.600.000+(60×35.000)=5.700.0003.600.000 + (60 \times 35.000) = 5.700.000 TL
Farksızlık noktasını geçtikten sonra en kârlı/düşük maliyetli olanın hangisi olduğunu bulmak için, istenen özel üretim seviyesinde (35.000 birim) tüm alternatiflerin maliyetleri kıyaslanmalıdır.
4
Elde edilen maliyetleri karşılaştır ve en düşük maliyetli bölgeyi belirle.
En düşük maliyet 5.550.0005.550.000 TL ile B Bölgesine aittir.
Maliyet-hacim analizinin amacı belirli bir üretim seviyesinde toplam maliyeti minimize eden en uygun yeri (B Bölgesi) seçmektir.

Anahtar Kavram

Kuruluş yeri seçiminde maliyet-hacim (başabaş) analizi; iki veya daha fazla kuruluş yeri alternatifini birbirleriyle kıyaslayarak, belli üretim seviyelerinde hangi bölgenin daha avantajlı (düşük maliyetli) olduğunu bulmak için kullanılan doğrusal bir yöntemdir.
Bu soruyu puanla