Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorKapasite Kavramları ve Türleri

Bir otomotiv yan sanayi işletmesinin yıllık üretim faaliyetlerine ilişkin temel veriler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

TanımMiktar (Birim/Yıl)
İdeal şartlarda hiçbir kesinti olmaksızın ulaşılabilecek maksimum üretim hacmi400.000400.000
Planlı bakımlar, makine hazırlık süreleri ve işçi molaları dikkate alındığında ulaşılabilir hacim320.000320.000
İşletmenin gelecek yıllardaki ortalama satış beklentilerine göre ayarladığı üretim hedefi250.000250.000
İlgili yılın sonunda kalite kontrol onayından geçen ve tamamlanan toplam üretim240.000240.000

Üretim yönetimi literatüründeki temel kapasite kavramları ve performans ölçütleri dikkate alındığında, bu işletmeyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. Sistem verimliliği %75 olarak hesaplanır ve bu ölçümde gerçekleşen üretimin pratik (etkin) kapasiteye oranı dikkate alınır.Cevap
  2. B
    İşletmenin üretim verimliliği %60'tır ve bu oran gerçekleşen üretimin teorik (tasarım) kapasiteye bölünmesiyle hesaplanır.
  3. C
    Kapasite kullanım oranı hesaplanırken normal kapasite referans alınırsa, işletmenin performans düzeyi %75 olarak bulunur.
  4. D
    Teorik kapasite ile pratik kapasite arasındaki 80.00080.000 birimlik fark, pazar talebinin yetersiz olmasından kaynaklanan satış kısıtlarını ifade eder.
  5. E
    Gerçekleşen üretimin teorik kapasiteye oranlanmasıyla hesaplanan kapasite kullanım düzeyi %96'dır.

Cevap

Doğru cevap, sistem verimliliğinin %75 olduğunu ve bu değerin gerçekleşen üretimin pratik (etkin) kapasiteye bölünmesiyle bulunduğunu ifade eden seçenektir.
Üretim yönetimi literatüründe sistem verimliliği (efficiency), gerçekleşen fiili üretimin pratik (etkin) kapasiteye oranlanmasıyla bulunur. Sorudaki verilere göre Fiili Üretim (240.000) / Pratik Kapasite (320.000) = 0,75 (%75) sonucunu verir. Bu ifade her iki yönüyle (hem oran hem de kullanılan kapasite türü açısından) kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Tablodaki tanımlardan yola çıkarak kapasite türlerini ve miktarlarını tespit et.
Teorik Kapasite = 400.000, Pratik Kapasite = 320.000, Normal Kapasite = 250.000, Fiili Kapasite = 240.000.
Performans ölçütlerini hesaplayabilmek için öncelikle verilerin hangi kapasite türüne ait olduğunun eşleştirilmesi gerekir.
2
Kapasite kullanım oranı formülünü uygula.
Kapasite Kullanım Oranı = Fiili Kapasite / Teorik Kapasite = 240.000 / 400.000 = %60.
Kapasite kullanım oranı genel üretim yönetimi prensiplerinde tesisin maksimum potansiyelinden ne kadar yararlanıldığını gösterir.
3
Sistem verimliliği (efficiency) formülünü uygula.
Sistem Verimliliği = Fiili Kapasite / Pratik Kapasite = 240.000 / 320.000 = %75.
Verimlilik, zorunlu kayıplar düşüldükten sonra kalan ve ulaşılması gerçekçi olan kapasitenin ne kadarının kullanıldığını ölçer.
4
Seçeneklerdeki iddiaları hesaplanan oranlar ve kapasite farklarının teorik nedenleriyle karşılaştır.
Sistem verimliliğini %75 olarak veren ve payda olarak pratik kapasiteyi tanımlayan tek bir doğru yargı bulunmaktadır.
Kavram karmaşası yaratılan seçeneklerin elenmesi için teorik altyapının matematiksel sonuçlarla doğrulanması zorunludur.

Anahtar Kavram

Kapasite Türleri ve Sistem Performans Ölçütleri
Bu soruyu puanla

Konular

Kapasite Kavramları ve Türleri

Bu konudan daha fazla soru