Soru

Zorluk: Zorİş Örneklemesi Yöntemi

Bir otel zincirinin kat hizmetleri departmanında, personelin odaları temizleme dışındaki faaliyetlerinin (koridorda yürüme, malzeme bekleme vb.) toplam çalışma süresi içindeki oranını belirlemek amacıyla iş örneklemesi yöntemi uygulanacaktır.

Yönetim, çalışmanın sonuçlarının %99\%99 güven düzeyinde (Z=3Z=3) ve ±%5\pm \%5 mutlak hata payı ile elde edilmesini talep etmiştir. Otelde daha önce benzer bir ön çalışma yapılmadığı için, gözlemlenecek faaliyet oranının maksimum varyansa sahip olduğu varsayılarak örneklem hacmi belirlenecektir.

Buna göre, çalışmada yapılması gereken asgari gözlem sayısı ve iş örneklemesi yönteminin zaman etüdüne kıyasla sağladığı en temel teorik avantaj aşağıdakilerin hangisinde birlikte ve doğru olarak verilmiştir?

  1. 900 / Sürekli gözetim gerektirmediği için personel üzerinde baskı yaratmaması ve uygulama maliyetinin düşük olmasıCevap
  2. B
    400 / Sürekli gözetim gerektirmediği için personel üzerinde baskı yaratmaması ve uygulama maliyetinin düşük olması
  3. C
    900 / Kısa çevrimli ve tekrarlı işlerde her bir elemanter hareketin süresini daha hassas ölçebilmesi
  4. D
    3600 / Aynı anda sadece tek bir personelin detaylı mikroskobik hareket analizini yapmaya olanak sağlaması
  5. E
    45 / Özel bir analist gerektirmeden, sadece kronometre kullanılarak tüm iş akışının kesintisiz kaydedilebilmesi

Cevap

Asgari gözlem sayısının 900 olduğu ve temel avantajın sürekli gözetim baskısı yaratmayıp maliyeti düşürdüğü seçenektir.
Doğru yanıt, hem hesaplamanın hem de yöntemin mantığının doğru verildiği seçenektir. Hesaplama kısmında maksimum varyans durumu için p=0.50p=0.50 kullanılarak n=(320.500.50)/0.052=900n = (3^2 \cdot 0.50 \cdot 0.50) / 0.05^2 = 900 bulunur. Teorik bilgi kısmında ise, iş örneklemesinin kronometreli zaman etüdü gibi işçinin başında sürekli beklenmesini gerektirmemesi, böylece işçi üzerinde psikolojik baskı yaratmaması ve aynı anda birden fazla makine/personelin tek bir analist tarafından izlenebilmesi (düşük maliyet) vurgulanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Gözlem oranını (pp) belirle.
Ön çalışma yoksa maksimum varyans elde etmek için p=0.50p = 0.50 ve dolayısıyla (1p)=0.50(1-p) = 0.50 kabul edilir.
Olasılığın 0.500.50 olması durumu, örneklem hacmini maksimize eden en güvenli/ihtiyatlı yaklaşımdır.
2
Formüldeki diğer değişkenleri tanımla.
Güven düzeyi %99\%99 olduğu için Z=3Z = 3. Mutlak hata payı e=0.05e = 0.05.
Soruda verilen parametrelerin standart örneklem hacmi formülünde yerine konulması için ayıklanması gerekir.
3
Asgari gözlem sayısını (nn) hesapla.
n=Z2p(1p)e2=320.500.50(0.05)2=90.250.0025=2.250.0025=900n = \frac{Z^2 \cdot p(1-p)}{e^2} = \frac{3^2 \cdot 0.50 \cdot 0.50}{(0.05)^2} = \frac{9 \cdot 0.25}{0.0025} = \frac{2.25}{0.0025} = 900.
Mutlak hata payına dayalı örneklem hacmi formülünün matematiksel uygulamasıdır.
4
İş örneklemesinin zaman etüdüne göre avantajını değerlendir.
İş örneklemesi rastgele zamanlarda anlık gözlemlerle yapıldığı için personel sürekli izleniyormuş hissine kapılmaz ve analist aynı anda birden fazla işçiyi gözlemleyebildiği için maliyeti daha düşüktür.
Yöntemin seçimindeki temel yönetsel gerekçenin belirlenmesi.

Anahtar Kavram

İş Örneklemesi Yönteminde Örneklem Hacmi Hesabı ve Teorik Avantajlar
Bu soruyu puanla