Examkin

Soru

Zorluk: ZorPerformans Değerleme

Bir büyükşehir belediyesinin ulaşım planlama daire başkanlığında görevli bir yönetici, birimindeki uzmanların yıllık performans değerlendirmelerini yaparken aşağıdaki iki farklı tutumu sergilemiştir:

I. Yönetici; kendi mezun olduğu üniversiteden mezun olan, benzer sosyal çevrelere ve ilgi alanlarına sahip bir uzmana, objektif performans hedeflerinin gerisinde kalmasına rağmen oldukça yüksek puan vermiştir.
II. Yönetici; veri analizi ve teknik raporlama konusunda son derece yetkin olan başka bir uzmanı, yalnızca kurum içi toplantılarda yaşadığı hitabet heyecanı ve iletişim zayıflığı nedeniyle yetersiz bulmuş; bu olumsuz özelliği tüm performans boyutlarına (iş kalitesi, analitik düşünme, zaman yönetimi vb.) genelleyerek personelin genel sicil notunu çok düşük tutmuştur.

Bu senaryoda yöneticinin performans değerlendirme sürecinde sırasıyla düştüğü algı ve değerleme hataları aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

  1. Kendine benzetme hatası – Boynuz (Horn) etkisiCevap
  2. B
    Hale (Halo) etkisi – Kontrast (Zıtlık) hatası
  3. C
    Müsamaha (Tolerans) hatası – Merkezi eğilim hatası
  4. D
    Kalıpyargı (Stereotipleme) – Yakın zaman etkisi
  5. E
    Kontrast (Zıtlık) hatası – Katılık (Sıkılık) hatası

Cevap

Kendine benzetme hatası – Boynuz (Horn) etkisi
Verilen senaryoda I. durumda yöneticinin kendi mezuniyet ve sosyal çevre benzerliğini baz alarak personeli kayırması açıkça 'Kendine benzetme hatası'dır. II. durumda ise personelin sadece iletişim zayıflığı gibi tek bir olumsuz özelliğinin merkeze alınıp, analitik raporlama gibi asıl iş boyutlarındaki başarısının görmezden gelinerek tüm notların düşük verilmesi 'Boynuz (Horn) etkisi'nin tam karşılığıdır.

Adım Adım Çözüm

1
I. durumdaki değerleme hatasını analiz et.
Yönetici, çalışanla olan ortak özellikleri (aynı üniversite, benzer çevre) nedeniyle başarısız bir performansa yüksek not vermiştir. Bu durum 'Kendine Benzetme Hatası'dır.
Değerleyicinin, kendisiyle benzer demografik, eğitimsel veya sosyal özellikler taşıyan kişilere ayrıcalık göstermesi literatürde kendine benzetme (benzerlik) hatası olarak tanımlanır.
2
II. durumdaki değerleme hatasını analiz et.
Yönetici, personelin sadece hitabet ve iletişim konusundaki zayıflığını baz alarak, bu olumsuzluğu personelin başarılı olduğu iş kalitesi ve analitik düşünme gibi diğer bağımsız faktörlere de yansıtmıştır. Bu durum 'Boynuz (Horn) Etkisi'dir.
Tek bir olumsuz özelliğin veya başarısızlığın, kişinin diğer tüm performans boyutlarını gölgeleyerek genel bir olumsuz değerlendirmeye yol açmasına boynuz (horn) veya negatif hale etkisi denir.
3
Elde edilen sonuçları seçeneklerle eşleştir.
Doğru eşleşmenin sırasıyla 'Kendine benzetme hatası' ve 'Boynuz (Horn) etkisi' olduğu görülür.
Vakadaki detaylar algısal sapma türlerinin klasik tanımlarıyla tam bir uyum içindedir.

Anahtar Kavram

Performans değerleme sürecinde karşılaşılan değerleyici (rater) hataları ve algısal sapmalar.
Bu soruyu puanla

Konular

Performans Değerleme

Bu konudan daha fazla soru