Soru

Zorluk: OrtaAlgı ve Karar Verme

Bir bakanlığın taşra teşkilatına il müdürü olarak atanan ve uzun yıllar çevre dostu enerji politikaları üzerine akademik çalışmalar yapmış olan Orhan Bey, bölgesindeki enerji yatırımlarının mevcut durumunu analiz eden kapsamlı bir uzman raporunu incelemektedir. Raporda hem geleneksel enerji tesislerinin istihdama katkıları hem de yenilenebilir enerji kaynaklarının çevresel faydaları objektif bir biçimde eşit ağırlıkta sunulmuştur. Ancak Orhan Bey, üst yönetimle yaptığı değerlendirme toplantısında yalnızca yenilenebilir enerjiyle ilgili olumlu verileri gündeme getirmiş, geleneksel tesislere ait verileri ise sunumuna ve rapor özetine hiç dâhil etmemiştir.

Orhan Bey'in kendi uzmanlık alanı ve geçmiş deneyimlerine uygun düşen bilgileri öne çıkarıp diğerlerini filtrelemesi, örgütsel davranış disiplininde aşağıdaki algısal sapmalardan hangisiyle ifade edilir?

  1. A
    Hale etkisi
  2. B
    Yansıtma
  3. Seçici algılamaCevap
  4. D
    Zıtlık etkisi
  5. E
    Temel atıf hatası

Cevap

Doğru cevap, kişinin kendi geçmişine ve ilgilerine uyan verileri filtreleyerek algılamasını ifade eden 'Seçici algılama' seçeneğidir.
Seçici algılama, insanların çevrelerinde olup bitenleri kendi inançları, ilgi alanları, geçmiş deneyimleri ve beklentileri süzgecinden geçirerek algılamasıdır. Bireyler çevrelerindeki uyarıcıların tümünü aynı anda özümseyemedikleri için bir filtreleme mekanizması kullanırlar. Senaryoda Orhan Bey'in, sadece kendi uzmanlık alanına (çevre dostu enerji) uygun düşen verileri dikkate alıp, geleneksel enerjinin istihdama katkısı gibi diğer önemli bulguları göz ardı etmesi doğrudan seçici algılama sürecine bir örnektir.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki temel durumu ve yöneticinin davranış modelini analiz etmek.
Yönetici, önüne gelen tarafsız ve kapsamlı rapordaki verilerin tamamını işlemek yerine, yalnızca kendi geçmiş akademik çalışmalarıyla ve kişisel ilgisiyle örtüşen yenilenebilir enerji verilerini kullanmıştır.
Yöneticinin bilgiyi nasıl işlediğini ve objektiflikten nasıl saptığını tespit edebilmek için.
2
Tespit edilen davranışın örgütsel davranış literatüründeki algısal sapma kavramlarıyla eşleştirilmesi.
İnsan zihninin kapasitesi sınırlı olduğu için her uyarıcıyı algılayamaz. Bireyin kendi değer yargılarına, mesleki geçmişine ve tutumlarına uygun bilgileri bilinçsizce seçip diğerlerini göz ardı etmesi, 'seçici algılama' kavramının tam karşılığıdır.
Soruda istenilen doğru teorik kavramın, şıklardaki diğer algı hatalarından (hale etkisi, yansıtma vb.) ayrıştırılarak kesinleştirilmesi için.

Anahtar Kavram

Seçici Algılama (Selective Perception)
Bu soruyu puanla