Soru

Zorluk: OrtaKalite Çemberleri ve Kaizen

Bir büyükşehir belediyesinin otobüs bakım kademesinde, arıza onarım sürelerini kısaltmak ve atölye düzenini sağlamak amacıyla işgörenlerin katılımına dayalı yeni bir iyileştirme sistemi kurulması planlanmaktadır. Yönetim kurulu, bu amaçla aynı çalışma alanındaki ustalar ve teknisyenlerden oluşan problem çözme grupları kurmaya karar vermiş ve bu grupların çalışma esaslarını belirleyen bir yönerge taslağı hazırlamıştır.

Kaizen ve kalite çemberleri felsefesi dikkate alındığında, hazırlanan yönerge taslağındaki aşağıdaki maddelerden hangisinin bu yaklaşımın temel ilkeleriyle çeliştiği söylenebilir?

  1. Oluşturulan problem çözme gruplarına katılım, ilgili atölyedeki tüm personel için zorunlu bir mesleki görev olarak tanımlanacaktır.Cevap
  2. B
    Süreç iyileştirmelerinde, hedeflere ulaşma derecesini gösteren etkinlik ile çıktı/girdi oranını gösteren verimlilik dengesi gözetilecektir.
  3. C
    Grup üyeleri, karşılaştıkları kronik arızaların kök nedenlerini saptamak amacıyla balık kılçığı ve Pareto diyagramı gibi temel kalite araçlarını kullanacaktır.
  4. D
    İyileştirme çalışmaları, radikal ve yüksek maliyetli teknolojik yatırımlar yerine, süreçlerin küçük adımlarla sürekli geliştirilmesine odaklanacaktır.
  5. E
    Çemberler, aynı ya da benzer işleri yapan işgörenlerden oluşacak ve mesai saatleri içerisinde düzenli periyotlarla toplanacaktır.

Cevap

Oluşturulan problem çözme gruplarına katılımın ilgili atölyedeki tüm personel için zorunlu bir mesleki görev olarak tanımlanması kalite çemberleri yaklaşımıyla çelişir.
Kalite çemberlerinin en ayırıcı özelliklerinden biri 'gönüllülük' esasına dayanmasıdır. Çalışanlar bu gruplara kendi istekleriyle katılırlar. Katılımın zorunlu bir mesleki görev haline getirilmesi, çalışan motivasyonunu ve Kaizen felsefesinin temeli olan 'içsel sahiplenme' duygusunu zedeler. Bu nedenle zorunluluk ilkesi, felsefe ile açıkça çelişir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki durumu ve istenen analizi belirle.
Soru, bir bakım atölyesindeki kalite çemberleri ve Kaizen uygulaması yönergesinde, felsefeye ters düşen (çelişen) kuralın bulunmasını istemektedir.
Sorunun doğru çözülebilmesi için, kalite çemberlerinin temel ilkelerinin (gönüllülük, küçük adımlar, istatistiksel araç kullanımı, düzenli toplantı) hatırlanması gerekir.
2
Seçenekleri kalite çemberleri prensipleriyle karşılaştır.
Gönüllülüğe zıt olan 'zorunlu katılım' ifadesi tespit edilmiştir. Diğer seçeneklerdeki küçük adımlarla gelişim, verimlilik/etkinlik hedefleri, kalite araçlarının kullanımı ve aynı işi yapanların mesai içi toplantıları, çemberlerin doğasına uygundur.
Kalite çemberleri, personelin kendi rızasıyla inisiyatif aldığı, motivasyon odaklı ve aşağıdan yukarıya doğru işleyen bir mekanizmadır. Zorlama ile kurulan gruplar kalite çemberi değil, olağan görev güçleridir.

Anahtar Kavram

Kalite Çemberlerinin Gönüllülük Esası ve Kaizen Felsefesi
Bu soruyu puanla