Soru

Zorluk: OrtaÖğrenme Kuramları

Bir kamu kurumunun vatandaş iletişim merkezinde (CİMER) takım lideri olarak görev yapan Yalçın Bey, personelin gelen talepleri zamanında yanıtlama hızını artırmak istemektedir. Bu amaçla, her 100 talebi eksiksiz ve zamanında sonuçlandıran personelini, herkesin kaçınmaya çalıştığı ve yorucu bulduğu "haftalık çağrı döküm raporu hazırlama" görevinden o hafta için muaf tutacağını açıklamıştır. Bu uygulamanın ardından personelin talepleri sonuçlandırma hızında belirgin bir artış gözlemlenmiştir.

Buna göre, Yalçın Bey'in çalışanların istenen davranışını artırmak için kullandığı edimsel koşullanma stratejisi ve bu stratejinin uygulanma tarifesi aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?

  1. Olumsuz pekiştirme – Sabit oranlı tarifeCevap
  2. B
    İkinci tip ceza – Sabit oranlı tarife
  3. C
    Olumlu pekiştirme – Sabit aralıklı tarife
  4. D
    Birinci tip ceza – Değişken oranlı tarife
  5. E
    Olumsuz pekiştirme – Sabit aralıklı tarife

Cevap

Olumsuz pekiştirme – Sabit oranlı tarife
Doğru seçenekte belirtilen 'olumsuz pekiştirme', bireyin hoşa gitmeyen, rahatsız edici bir durumdan kurtulması veya kaçınması sonucunda istenen davranışın yapılma sıklığının artmasıdır. Vakada, zorlayıcı rapor görevinin (itici uyarıcı) kaldırılması, taleplerin hızlı sonuçlandırılması davranışını artırmıştır. 'Sabit oranlı tarife' ise pekiştirecin belirli ve değişmez sayıda davranış yapıldıktan sonra verilmesidir; burada pekiştireç (muafiyet) her tam 100 işlemde bir verilmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Senaryodaki hedef davranışın yönünü (artma/azalma) belirleme
Talepleri sonuçlandırma hızında 'belirgin bir artış' olmuştur.
Davranışta artış varsa bu bir 'ceza' değil, mutlaka 'pekiştirme' işlemidir.
2
Ortama eklenen veya ortamdan çıkarılan uyarıcının niteliğini analiz etme
Personelin kaçındığı, yorucu bulduğu rapor hazırlama görevi ortamdan çıkarılmıştır (muaf tutulmuştur).
Hoşa gitmeyen (itici) bir uyarıcının ortamdan çekilerek davranışın artırılması 'olumsuz pekiştirme' olarak adlandırılır.
3
Pekiştirme tarifesinin neye (sayıya mı, zamana mı) ve nasıl (sabit mi, değişken mi) bağlandığını tespit etme
Muafiyet şartı zamana değil, 'her 100 talebi' sonuçlandırma sayısına bağlanmıştır.
Zamanın geçmesine değil, davranışın belirli bir sayıya ulaşmasına bağlı olan ve miktarı önceden belli (100) olan tarifeler 'sabit oranlı' tarifelerdir.

Anahtar Kavram

Edimsel Koşullanmada Pekiştirme Türleri ve Pekiştirme Tarifeleri
Bu soruyu puanla